Παιώνια Peonia unknown.jpg

ΑYTOΦYHΣ στη χώρα μας, η Παιωνία είναι από τα αρχαιότερα και ωραιότερα αγριολούλουδα. Κανένα άλλο φυτό δεν μπορεί να συναγωνισθεί σε λαμπρότητα τα μεγάλα -μέχρι 13 εκ. πλάτους- κατακόκκινα, μελανοπόρφυρα, ρόδινα και λευκά άνθη της.

Σε θεά αναγόρευσαν οι Αθηναίοι το μαγικό αυτό φυτό - «Αθηνά Παιωνία» (Παυσανίας), ενώ ένας ανώνυμος βουκολικός ποιητής του 3ου μ.Χ. αιώνα την ύμνησε σαν «πασάων βοτανέων βασιληίδα». aιώνες αργότερα, στην Κίνα την ονόμαζαν Hoa wang, «βασιλιά όλων των λουλουδιών».

Η διαδρομή της παιωνίας στην ιστορία αρχίζει από τον Oμηρο. Στην Ιλιάδα (E, 401) αναφέρεται ο μύθος του Παιώνα, μαθητή του Ασκληπιού, «ός πάντα φάρμακα οίδεν» και ο οποίος πεθαίνοντας μεταβλήθηκε σε φυτό που ονομάστηκε Παιωνία. Αυτή είναι η μυθική αφετηρία για την μετέπειτα χρησιμοποίηση του φυτού ως φαρμακευτικού σε όλο τον αρχαίο κόσμο, στη Ρώμη, στο Βυζάντιο, στην Αναγέννηση και στους νεότερους χρόνους.

Ο Ιπποκράτης (460 - 377 π.X.), στο Περί φυτών ιστορίας, μεταξύ 234 θεραπευτικών φυτών αναφέρεται στην παιωνία ως αντισπασμωδικό στην επιληψία και άλλες νευρολογικές παθήσεις.

Ο Θεόφραστος (370 - 288 π.Χ.) παραθέτει μια πρόληψη σχετικά με την συλλογή της παιωνίας: «νύκτωρ κελεύουσι ορύττειν, εάν γαρ ημέρας και οφθή τις υπό δρυοκολάπτου... κινδυνεύειν τοις οφθαλμοίς....». Τέτοιες δοξασίες μεταδίδονταν από τους βοτανοσυλλέκτες για να προστατεύουν τα πολύτιμα φαρμακευτικά φυτά από την εκμετάλλευση.

Ο Διοσκορίδης (1ος αι. μ.Χ.) στο Περί ύλης ιατρικής παραθέτει την πληρέστερη περιγραφή του φυτού, μαζί με 18 συνώνυμα (μεταξύ άλλων: αγλαοφώτις, θεοδώρητος, Ιδαίοι δάκτυλοι κ.ά.). Μας δίδει σειρά θεραπευτικών χρήσεων, κυρίως της ρίζας της ως αφέψημα για τους πόνους των νεφρών, της κύστης, ενώ για κρίσεις υστερίας και εφιάλτες υποδεικνύει τους σπόρους λιωμένους σε μέλι ή κρασί. Από έναν νεότερο κώδικα του Διοσκορίδου (Codex patavinos) διασώθηκε η μοναδική απεικόνιση της παιωνίας του αρχαίου κόσμου.

R10 kamera051be.jpg

Παραδόξως, η παιωνία ήταν μέχρι πρόσφατα ελάχιστα γνωστή στην Ελλάδα. Η έρευνα και συστηματική μελέτη της χλωρίδας που άρχισε το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας στις δεκαετίες του 1970 και 1980, με τους κορυφαίους βοτανολόγους W.T. Stern και P.H. Davis και συλλέκτρια την Eλλη Σταματιάδου, ανακάλυψε νέα είδη και υποείδη και διεύρυνε τη γεωγραφική εξάπλωση της παιωνίας στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα.

Είχα την τύχη να ζωγραφίσω εκ του φυσικού τις δώδεκα ελληνικές παιώνιες, που εμφανίσθηκαν σε μια λαμπρά έκδοση του Μουσείου με τίτλο Παιώνιες της Ελλάδος (1984). Ταυτόχρονα, μια έκθεση του Μουσείου με τίτλο «Peony, Myth, Science and art» κυκλοφόρησε σε 18 από τα μεγαλύτερα μουσεία στις ΗΠΑ, Ευρώπη, Ασία και Αφρική, και έφερε μετά από αιώνες την ελληνική βοτανική παρουσία στο διεθνές επιστημονικό προσκήνιο.

Eξάλλου, το Βιοαναλυτικό Εργαστήριο του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας -Κέντρου ΓΑΙΑ-, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Φαρμακογνωσίας και Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, πραγματοποίησε μελέτη της χημικής σύστασης των πτητικών συστατικών και υδατικών εκχυλισμάτων από τέσσερα διαφορετικά ελληνικά είδη του γένους Paeonia. Από τα εκχυλίσματα των ριζών απομονώθηκαν και μελετήθηκαν 17 φυσικά προϊόντα.

Φαρμακολογικώς τα εκχυλίσματα μελετήθηκαν στο National Institote of Neorological Disorders and Stroke των ΗΠΑ για την πραγματοποίηση in vivo τεστ έναντι της επιληψίας. Δραστικό εμφανίστηκε, κυρίως, το υδατικό εκχύλισμα του φυτού, ενώ ασθενέστερη ήταν η δράση του μεθανολικού. Από τα δύο αυτά εκχυλίσματα απομονώθηκε το προϊόν αλμπιφλορίνη, η οποία, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, ευθύνεται για ένα μέρος της δράσης.

Επίσης έχει πραγματοποιηθεί ανάλυση των πτητικών συστατικών των ριζών από 4 είδη, απ' όπου απομονώθηκε ως κυριότερο συστατικό η σαλικυλική αλδεΰδη. Παράλληλα μελετήθηκε και η αντιμικροβιακή τους δράση, η οποία εμφανίστηκε ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathglobal_2_26/09/2004...

Ετικέτες: Βασίλισσα, Βότανα, ΠΑΙΩΝΙΑ

Προβολές: 1603

Απάντηση σε αυτό

Απαντήσεις σε αυτή τη συζήτηση

Παιώνια-ένα όμορφο αγριολούλουδο

Η Παιώνια είναι ένα γένος ιδιαίτερα όμορφου αγριολούλουδου, που συναντάται στην ελληνική ύπαιθρο και γενικότερα στη Μεσόγειο. Είναι επίσης εγγενές στην Ασία και την δυτική Βόρεια Αμερική. 
Paeonia suffruticosa
Φωτογραφία  Charvex
Paeonia mascula
Φωτογραφία  Lycaon
Εκτιμάται ότι σε ολόκληρο τον πλανήτη μας υπάρχουν περίπου 360.000 φυτά. Από αυτά υπολογίζεται ότι 10.000 υπάρχουν στην Ευρώπη, από τα οποία  6.000 ζουν στην Ελλάδα.   Πέντε διαφορετικά είδη παιώνιας συναντώνται συνολικά στην Ελλάδα. Από αυτές η πιο διαδεδομένη είναι η Paeonia mascula που φύεται σε πολλά βουνά της Ελλάδας ενώ σπανιότερες και ιδιαίτερα όμορφες είναι η Παιώνια του Κλούσιου που φύεται στην Κρήτη και στην Κάρπαθο και οι ντόπιοι ονομάζουν πηγουνιά καθώς και η Παιώνια της Ρόδου-Λευκή παιώνια που είναι ενδημική στην Ρόδο. 
Παιώνια η Ροδία
Paeonia ludlowii
Φωτογραφία  BerndH
Οι παιώνιες έχουν εντυπωσιακά, μεγάλα άνθη με διάμετρο που ξεπερνάει τα 10 εκατοστά, συνήθως κόκκινα λευκά η ρόδινα. Έχουν ύψος που φτάνει τα 70 με 80 εκατοστά και μεγάλα παλαμοσχιδή φύλλα. Αναπτύσσονται σε ενδιάμεσα ή μεγάλα υψόμετρα και η περίοδος ανθοφορίας τους διαρκεί όλη την άνοιξη.
Paeonia californica
Φωτογραφία  NoahElhardt
Πιστεύεται ότι η παιώνια πήρε το όνομα της από τον Παίωνα ή Παιάνα που φαίνεται ότι ήταν μια θεότητα της θεραπείας αφού είχε θεραπεύσει τον Άδη και τον Άρη από τραύματα. Ο μύθος που έχει σχέση με το λουλούδι λέει πως ο Παίων ήταν μαθητής του Ασκληπιού, του θεού της υγείας και της ιατρικής. Κάποτε,  η Λητώ (μητέρα του Απόλλωνα και θεά της γονιμότητας), του δίδαξε πως να αποκτήσει μια μαγική ρίζα που φύτρωνε στον Όλυμπο η οποία απάλυνε τον πόνο των γυναικών κατά τον τοκετό. Ο Ασκληπιός ζήλεψε και αποπειράθηκε να σκοτώσει το μαθητή του. Ο Δίας έσωσε τον Παίωνα από την οργή του Ασκληπιού μεταμορφώνοντάς τον στο λουλούδι της παιώνιας. Πάντως οι σπόροι της παιώνιας  χρησιμοποιούνταν για τις έγκυες γυναίκες στην αρχαιότητα.
Paeonia veitchii
Φωτογραφία  Christer Johansson
Η παιώνια έχει παράδοση ως φαρμακευτικό βότανο. Η ρίζα του είδους Paeonia lactiflora έχει χρησιμοποιηθεί συχνά σε παραδοσιακά φάρμακα στην Κορέα, την Κίνα και την Ιαπωνία. Είναι παραδοσιακό σύμβολο στην Κίνα, όπου είναι γνωστό και ως "λουλούδι του πλούτου και της τιμής".
Στην Ιαπωνία η Paeonia suffruticosa ονομάζεται "βασιλιάς των λουλουδιών" και η Paeonia lactiflora "πρωθυπουργός των λουλουδιών"
Paeonia rockii
Φωτογραφία George Chernilevsky
Paeonia lactiflora
Φωτογραφία  Ulf Eliasson

ΠΑΙΩΝΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΑΓΡΙΟΛΟΥΛΟΥΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Αγριολούλουδα της Ελλάδας

Η Καμπανούλα
Ένα ιδιαίτερα όμορφο αγριολούλουδο της Ευρώπης. Η μεγαλύτερη ποικιλία του είδους εντοπίζεται στη λεκάνη της ανατολικής Μεσογείου. Μόνο στην Ελλάδα υπάρχουν 70 είδη καμπανούλας. Το σπανιότερο είδος καμπανούλας είναι το Κωδώνιον των Ορειάδων που φύεται μόνο στον Όλυμπο και το Κωδώνιον του Κέλσιου που φύεται μόνο στα βουνά της Αττικής.
Φωτογραφία  Costas78
Η Παπαρούνα
Υπάρχουν πολλά είδη παπαρούνας (100 περίπου) που είτε είναι αυτοφυή λουλούδια των αγρών είτε καλλιεργούνται. Το πιο σημαντικό είδος του γένους είναι η Μήκων η υπνοφόρος, γνωστή με τις ονομασίες παπαρούνα και αφιόνι. Είναι ιθαγενές της Ελλάδας και ανθίζει κάθε άνοιξη. Το πιο γνωστό είδος στην Ελλάδα είναι η κοινή παπαρούνα των αγρών (Μήκων η ροιάς).
Φωτογραφία  David.Monniaux
Ο Κρόκος
Γνωστός και με τις ονομασίες "ζαφορά" και "σαφράνι", είναι ένα φυτό από το οποίο παράγεται ένα από τα πιο ακριβά μπαχαρικά στον κόσμο. Το σαφράν προέρχεται από τον ύπερο του άνθους του φυτού κρόκος, η επιστημονική ονομασία του οποίου είναι "Κρόκος ο ήμερος".
Το χωριό Κρόκος στην Κοζάνη είναι η μοναδική περιοχή της Ελλάδας στην οποία καλλιεργείται συστηματικά το φυτό, εδώ και πολλά χρόνια.
Φωτογραφία  Johnny
Η Περικοκλάδα
Καλυστέγη η φρακτώδης, ένα όμορφο αναρριχητικό αγριολούλουδο, που καλλιεργείται συχνά σαν καλλωπιστικό και το συναντάμε στους κήπους.
Αναπτύσσεται σε χαμηλά υψόμετρα και σε δροσερά σημεία.
Φωτογραφία  Rob Hille
Η Άκανθα
Ένα πολύ συνηθισμένο είδος αγριολούλουδου, στον μεσογειακό χώρο. Το πιο κοινό είδος Άκανθας είναι η Άκανθα η ακανθώδης, που είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο είδος. Ο πιο εντυπωσιακός εκπρόσωπος του είδους είναι η Άκανθος η απαλή. Είναι το ομορφότερο είδος και χρησιμοποιείται ως καλλωπιστικό. Δεν έχει αιχμηρά αγκάθια και είναι διάσπαρτη στο λεκανοπέδιο της Αττικής. Την άνοιξη εντοπίζεται σχεδόν σε όλους τους αρχαιολογικούς χώρους.  Αυτό το είδος άκανθας αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για το κορινθιακό κιονόκρανο.
Φωτογραφία  Costas78
Η Μολόχα
Μαλάχη η άγρια, είναι το συνηθέστερο είδος μολόχας. Είναι ιδιαίτερα διεσπαρμένο φυτό σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου και σε πολλά ακόμα μέρη. Αναπτύσσεται από την παράκτια ζώνη μέχρι αρκετά μεγάλο υψόμετρο.
Φωτογραφία  Alvesgaspar
Η Καλέντουλα
Ένα όμορφο αγριολούλουδο, που συγγενεύει με την μαργαρίτα και είναι πολύ συνηθισμένο στη μεσογειακή ύπαιθρο. Αναπτύσσεται σε χαμηλά υψόμετρα και χρησιμοποιείται και ως καλλωπιστικό.
Φωτογραφία  Costas78
Η Παιώνια
Ιδιαίτερα όμορφο κι αυτό το αγριολούλουδο που συναντάμε στη ελληνική ύπαιθρο και γενικότερα στη Μεσόγειο. Στην Ελλάδα συναντώνται πέντε είδη παιώνιας. Από αυτά το πιο διαδεδομένο είναι η Παιώνια η αρσενική που φύεται σε πολλά βουνά της Ελλάδας, ενώ σπανιότερες και ιδιαίτερα όμορφες είναι η Παιώνια του Κλούσι, που φύεται στην Κρήτη και στην Κάρπαθο (οι ντόπιοι την ονομάζουν πηγουνιά) και η Παιώνια της Ρόδου, που είναι ενδημική στη Ρόδο.
Φωτογραφία  Vulkano
Το Κρίνο
Ιδιαίτερα όμορφο αγριολούλουδο με παγκόσμια εξάπλωση. Στην Ελλάδα υπάρχουν πέντε είδη, τα περισσότερα στη βόρεια Ελλάδα. Από τα γνωστότερα είδη κρίνου είναι το Λείριον το πάλλευκο, γνωστό ως "κρινάκι της Παναγίας" και το Λείριον της Ροδόπης, εντυπωσιακό είδος ενδημικό στην Ελλάδα.
Φωτογραφία  Stan Shebs
Το Κυκλάμινο
Κυκλάμινο το Γραικό-είναι το πιο κοινό είδος κυκλάμινου, από τα πέντε που συναντάμε στην Ελλάδα. Την ονομασία του άλλωστε την οφείλει στο γεγονός ότι το συναντάμε κυρίως στην Ελλάδα και στα ανατολικά παράλια του Αιγαίου.
Φωτογραφία  Mark Griffiths
Η Μαργαρίτα
Ένα πολύ κοινό αγριολούλουδο σε όλη την Ευρώπη. Η επιστημονική της ονομασία είναι Ανθέμις η Χία. Μονοετές φυτό, που ευδοκιμεί σε χαμηλά και μέσα υψόμετρα.
Φωτογραφία  Xemenendura
Η  Ίρις (βοτανική)
Η ελληνική χλωρίδα περιλαμβένει δέκα είδη από αυτό το αγριολούλουδο, της οικογένειας των Λειριωδών.  Τα σπέρματα, οι ρίζες και τα φύλλα των περισσότερων ειδών περιέχουν μια τοξική ουσία, στην οποία οφείλονται πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες, καθώς και μια πτητική κετόνη, την ιράνη, στην οποία οφείλονται οι αρωματικές τους ιδιότητες.
Φωτογραφία  Robadob2003
Η Τουλίπα
Στην Ελλάδα βρίσκονται σαν αυτοφυή εννέα είδη τουλίπας. Τα πιο σημαντικά είναι: 
Τουλίπα η κυματόφυλλος, η πιο ωραία από τις ελληνικές τουλίπες. Τα άνθη της έχουν σχήμα κουδουνιού, εσωτερικά έχουν πορφυρό χρώμα και μια στενή ζώνη χρυσοκίτρινου χρώματος.
Τουλίπα η νότια, η οποία έχει στενά φύλλα, χρυσοκίτρινα εσωτερικά άνθη και κόκκινα εξωτερικά.
Τουλίπα της Κρήτης, με κατάλευκα άνθη που στις άκρες του είναι ροζ.
Τουλίπα της Χίου. Τέσσερα είδη τουλίπας φύονται στη Χίο, τα τρία από αυτά αποκλειστικά στη Χίο. Οι ντόπιοι τις ονομάζουν "Λαλάδες".
Φωτογραφία  John O'Neill
Η Αλκέα
Ένα πολύ όμορφο αγριολούλουδο, διαδεδομένο κυρίως στη νότια Ευρώπη. Λέγεται και δεντρομολόχα. Πολυετές φυτό, που το ύψος του μπορεί να φτάσει τα 2,5 μέτρα. Στην Ελλάδα πιο κοινή είναι η Αλκέα η ωχρή.
Φωτογραφία  Jazz-face
Το Ορνιθόγαλο
Το αστέρι της Βηθλεέμ-έτσι λέγεται λόγω του σχήματός του. Ένα ιδιαίτερα όμορφο αγριολούλουδο της μεσογειακής υπαίθρου. Στην Ελλάδα υπάρχουν πάνω από 20 είδη.
Φωτογραφία Epibase


paeony.jpg (13387 bytes)

Παιώνια-Φυτό της θεραπείας.

Πιστεύεται ότι η παιώνια πήρε το όνομα της από τον Παίωνα ή Παιάνα που φαίνεται ότι ήταν μια θεότητα της θεραπείας αφού είχε θεραπεύσει τον Άδη και τον Άρη από τραύματα. Ο μύθος που έχει σχέση με το λουλούδι λέει πως ο Παίων ήταν μαθητής του Ασκληπιού, του θεού της υγείας και της ιατρικής. Κάποτε,  η Λητώ (μητέρα του Απόλλωνα και θεά της γονιμότητας), του δίδαξε πως να αποκτήσει μια μαγική ρίζα που φύτρωνε στον Όλυμπο η οποία απάλυνε τον πόνο των γυναικών κατά τον τοκετό. Ο Ασκληπιός ζήλεψε και αποπειράθηκε να σκοτώσει το μαθητή του.

Ο Δίας έσωσε τον Παίωνα από την οργή του Ασκληπιού μεταμορφώνοντάς τον στο λουλούδι της παιώνιας. Πάντως οι σπόροι της παιώνιας  χρησιμοποιούνταν για τις έγκυες γυναίκες στην αρχαιότητα.

http://www.valentine.gr/mythology4_gr.php

Απάντηση στη συζήτηση

RSS

Ψάχνεις κάτι ;

Loading

MYCOSMOS magazine





Συμπόσιο

Οταν οι επιστήμονες σηκώνουν τα χέρια

Ξεκίνησε από τον/την Φαύλος Κύκλος στο ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ – ΕΦΕΥΡΕΣΕΙΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Τελευταία απάντηση από τον/την Βασίλειος Φωτίου 15 Ιουλ. 1 Απάντηση

Σήμα

Γίνεται φόρτωση...

scroll to the top