ΙΣΤΟΡΙΑ

1) Tι είναι φεουδαρχία και ποια τα χαρακτηριστικά της;

Φεουδαρχία είναι ένα κοινωνικό και οικονομικό σύστημα της μεσαιωνικής περιόδου, που στηρίζεται στη μεγάλη γαιοκτησία. Εμφανίστηκε στην Ευρώπη τον 9ο αιώνα. Άκμασε τον 10ο αιώνα και άρχισε να παρακμάζει στα μέσα του 13ου. Ο βασιλιάς παραχωρούσε στους ευγενείς, φεουδάρχες, έκταση γης, φέουδο, με αντάλλαγμα την ισόβια πίστη και την παροχή στρατιωτικών υπηρεσιών. Η διοίκηση των φέουδων γινόταν αποκλειστικά από τους φεουδάρχες, χωρίς κανέναν έλεγχο και ανάλογα με τη θέλησή τους. Η φεουδαρχική κοινωνία ήταν αυστηρά ιεραρχημένη.

2) Τι είναι οι Μεγάλες Ανακαλύψεις και ποια είναι τα αίτια των Ανακαλύψεων;

Μεγάλες Ανακαλύψεις χαρακτηρίζονται τα υπερπόντια εξερευνητικά ταξίδια που πραγματοποιήθηκαν από τα μέσα του 15ου ως τα μέσα του 16ου αιώνα και αποτελούν την προσπάθεια του ανθρώπου να έλθει σε επαφή με άγνωστους κόσμους. Τα αίτια των ανακαλύψεων ήταν κυρίως οικονομικά:

α) η παρουσία των Οθωμανών στη δυτική Ασία και η αδυναμία μεταφοράς των προϊόντων στην Ευρώπη,

β) εξάντληση των κοιτασμάτων χρυσού και αργύρου στην Ευρώπη,

γ) προσπάθεια των Ευρωπαίων να σπάσουν το μονοπώλιο του εμπορίου μπαχαρικών που είχαν οι Βενετοί, δ) εμπορικός ανταγωνισμός των εθνικών κρατών της Ευρώπης.

3) Ποιοι παράγοντες ευνόησαν τις Μεγάλες Ανακαλύψεις;

Οι παράγοντες που ευνόησαν τα υπερπόντια ταξίδια ήταν η τελειοποίηση οργάνων, που βοηθούσαν την πλεύση και τον προσανατολισμό όπως ήταν η πυξίδα και ο αστρολάβος. Ναυπηγήθηκε η καραβέλα, πλοίο νέου τύπου με μεγαλύτερη χωρητικότητα από τα προηγούμενα, είχε ευστάθεια μεγαλύτερη από τα παλαιότερα και μπορούσε να αντιμετωπίσει καλύτερα τους κινδύνους του ωκεανού.

4) Α) Ποιες είναι οι συνέπειες των Ανακαλύψεωνκαι Β) ποιες από αυτές θεωρείτε θετικές για την εξέλιξη της ανθρωπότητας;

Α) --Μετατόπιση του κέντρου των οικονομικών δραστηριοτήτων έξω από τη Μεσόγειο

 Παρακμή της Βενετίας και της Γένοβας

 Άφθονο χρυσάφι και ασήμι στην Ευρώπη

 Αύξηση ρευστού χρήματος, μεγάλη ζήτηση αγαθών, αύξηση τιμών

 Σημαντικός πλούτος στους εμπόρους

 Περισσότεροι μικροέμποροι  Δημιουργία προσωπικών βιοτεχνιών

 Η φεουδαρχία βρίσκεται στη δύση της

 Ανάπτυξη του κεφαλαιοκρατικού συστήματος

 Ανάπτυξη επιστημονικών κλάδων

 Μεγάλο ιεραποστολικό έργο της Καθολικής εκκλησίας

 Εξόντωση των ιθαγενών (αρνητική συνέπεια)

 Καταστροφή Αζτέκων, Ίνκας, Μάγια (αρνητική συνέπεια)

Β) Η ανθρωπότητα βοηθήθηκε με την ελευθέρωση της οικονομίας και την κατάργηση του φεουδαρχικού συστήματος. Επίσης, οι νέοι επιστημονικοί κλάδοι που αναπτύχθηκαν βοήθησαν στη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων. Η διάδοση του Χριστιανισμού επίσης, βοήθησε στην επικράτηση των ιδεών της ειρήνης, της αλληλοβοήθειας, της αγάπης.

5) Τι είναι το κεφαλαιοκρατικό σύστημα; (καπιταλισμός). Οικονομικό σύστημα που επικρατεί στο Δυτικό κόσμο από την εποχή της κατάρρευσης της φεουδαρχίας. Βασικά γνωρίσματα του συστήματος αυτού είναι η μονοπωλιακή κατοχή και εκμετάλλευση των μέσων παραγωγής από μια κοινωνική τάξη και η παραγωγή προϊόντων όχι μόνο για την ικανοποίηση αναγκών, αλλά κυρίως για την πραγματοποίηση κέρδους. Στηρίζεται στη μισθωτή εργασία που η αμοιβή της είναι πολύ μικρότερη από το κέρδος που αποφέρει η πώληση των παραγόμενων προϊόντων

. 6) Τι είναι η Αναγέννηση και ποια τα χρονικά της όρια; Αναγέννηση είναι ένα πνευματικό και καλλιτεχνικό κίνημα που ξεκινάει από την Ευρώπη στο τέλος του 14ου αιώνα και κορυφώνεται στο τέλος του 15ου αιώνα. Χρονικά συμπίπτει με γεγονότα και φαινόμενα καθοριστικά για την πορεία της Ευρώπης και του κόσμου.

7) Ποιοι είναι οι λόγοι που οδήγησαν στην Αναγέννηση; Στην Αναγέννηση οδήγησαν α) η παρακμή της φεουδαρχίας, β) η εμφάνιση της αστικής τάξης και η δημιουργία πόλεων, γ) το πέρασμα της οικονομικής ζωής στους εμπόρους και τεχνίτες.

8) Ποια η προσφορά των Πανεπιστημίων την εποχή της Αναγέννησης; Παράλληλα με τα μοναστηριακά και εκκλησιαστικά σχολεία αναπτύχθηκαν τα Πανεπιστήμια. Το Ρωμαϊκό Δίκαιο διδάχτηκε συστηματικά και εξυπηρετούσε τις επιδιώξεις και τα ενδιαφέροντα της αστικής τάξης. 9) Γιατί η Φλωρεντία ήταν το σπουδαιότερο κέντρο της Αναγέννησης;

Η Φλωρεντία έγινε το σημαντικότερο κέντρο της πνευματικής κίνησης γιατί εκεί συγκεντρώθηκε πολύς πλούτος από το εμπόριο του μεταξιού και τις τραπεζικές εργασίες. Από τη Φλωρεντία κατάγονταν οι τρεις κορυφαίοι συγγραφείς της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας: ο Δάντης, ο Πετράρχης και ο Βοκκάκιος. 10) Ποιοι συγγραφείς θεωρούνται ως πρόδρομοι της Αναγέννησης; Θεωρούνται ο Δάντης, ο Πετράρχης και ο Βοκκάκιος. Ο Δάντης έγραψε την Θεία Κωμωδία και απομακρύνθηκε από τη μεσαιωνική παράδοση. Έγραφε στη σύγχρονη γλώσσα και όχι στα λατινικά. Ο Πετράρχης έγραψε στα ιταλικά τα Σονέτα. Ήταν πρόδρομος και πρωτεργάτης του Ανθρωπισμού. Ο Βοκκάκιος έγραψε το Δεκαήμερο, το οποίο έγινε σταθμός στην ιστορία του τολμηρού αφηγηματικού λογοτεχνικού είδους.

11) Τι ονομάστηκε Ανθρωπισμός και ποια η σημασία του όρου «καθολικός άνθρωπος»; Ανθρωπισμός ή Ουμανισμός είναι η στροφή προς τη μελέτη και τη βαθύτερη γνώση της αρχαιότητας, ελληνικής και ρωμαϊκής, με στόχο τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα του πολιτισμού. «Καθολικός άνθρωπος» είναι ο νέος τύπος ανθρώπου που θα απολαμβάνει τη χαρά της ζωής, τη δυνατότητα της δημιουργίας και θα είναι κοινωνικός (μέτοχος) των υλικών και πνευματικών αγαθών, απαλλαγμένος από τις δεισιδαιμονίες του Μεσαίωνα.

12) Ποια η συμβολή των Ελλήνων λογίων στην Αναγέννηση; Η συμβολή των Ελλήνων λογίων υπήρξε καθοριστική για την αναβίωση των ελληνικών γραμμάτων στη Δύση. Εγκαταστάθηκαν μετά την κατάληψη των βυζαντινών περιοχών από τους Οθωμανούς, αλλά και για άλλους λόγους. Δίδαξαν τα ελληνικά, έγραψαν εγχειρίδια εκμάθησης των ελληνικών, δίδαξαν φιλολογία στα ιταλικά πανεπιστήμια. Στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας και τη Βιβλιοθήκη της Φλωρεντίας συγκεντρώθηκαν ελληνικά χειρόγραφα. Ο Μανουήλ Χρυσολοράς, ο Ιωάννης Αργυρόπουλος, ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης, ο Κωνσταντίνος Λάσκαρης είναι από τους πιο σημαντικούς, χωρίς να ξεχνάμε το Γεώργιο Γεμιστό-Πλήθωνα, το Βησσαρίων και το Μάρκο Μουσούρο.

13) Τι ονομάζεται Μεταρρύθμιση, πότε ξεκίνησε και κάτω από ποιες συνθήκες επικράτησε; Μεταρρύθμιση είναι η οργανωμένη κίνηση για την εξυγίανση και αναμόρφωση του εκκλησιαστικού βίου και των θεσμών της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. Είναι αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που είχε αρχίσει τις πρώτες δεκαετίες του 15 ου αιώνα. Οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν τότε και η αντίδραση των παπών είχαν πνίξει εκείνες τις προσπάθειες. Τα μεταρρυθμιστικά αιτήματα προβλήθηκαν και πραγματοποιήθηκαν με δυναμικό τρόπο, όταν η διάδοση των ιδεών της Αναγέννησης δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες για την αποδοχή τους.

 
14) Ποια τα αίτια της δημιουργίας της Μεταρρύθμισης; Ποιο το αποτέλεσμα της δημιουργίας της;

Α) Λόγω της τυπογραφίας έγινε ευρύτερα γνωστό το κείμενο της Αγίας Γραφής, μεταφρασμένο από τα ελληνικά και η μελέτη της αποκάλυψε το χάσμα ανάμεσα στο λόγο του Ευαγγελίου και στην τακτική της ηγεσίας της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας.

Β) Ο ανώτερος κλήρος, προερχόμενος από οικογένειες φεουδαρχών και ηγεμόνων, ασκούσε και κοσμική εξουσία

. Γ) Η πολυτελής ζωή των εκκλησιαστικών ηγετών.

Δ) Οι βαριές οικονομικές εισφορές που επέβαλλαν οι πάπες.

Ε) Η πατροπαράδοτη αντίθεση μεταξύ πολιτικής εξουσίας και κλήρου που υπήρχε σε γερμανικές χώρες. ΣΤ) Η δυσαρέσκεια των Γερμανών ηγεμόνων.

Ζ) Η εθνικιστική τάση της Γερμανικής εκκλησίας. Αποτέλεσμα ήταν η σύγκρουση και διαίρεση της Δυτικής εκκλησίας.


15) Ποια ήταν τα αποτελέσματα της Μεταρρύθμισης;

Α) περιορίστηκε η παρέμβαση του πάπα,

2) προωθήθηκε η ανάπτυξη ερευνητικού πνεύματος σε θεολογικά θέματα,

3) αναζωογονήθηκε το θρησκευτικό συναίσθημα: καθολικό και προτεσταντικό,

4) ευνοήθηκε η δημιουργία εθνικών κρατών,

5) προχώρησε η διάδοση της παιδείας,

6) νέα ρεύματα στις τέχνες, την επιστήμη και τη λογοτεχνία.

16) Σε ποιες εκδηλώσεις της ανθρώπινης δημιουργίας εκφράστηκε το πνεύμα της Αναγέννησης; Γνώρισαν καταπληκτική άνθηση τα γράμματα, οι επιστήμες και οι εικαστικές τέχνες (ζωγραφική, γλυπτική, αρχιτεκτονική), τόσο στην Ιταλία όσο και σε χώρες της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης. Ο Ανθρωπισμός επηρέασε τη λογοτεχνία, τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Η επιστήμη αποδεσμεύτηκε από τις μεσαιωνικές αντιλήψεις και προκαταλήψεις και σημείωσε πρόοδο.

17) Ποια η προέλευση και η σημασία του όρου «Μακιαβελισμός»; Ο όρος «μακιαβελισμός» προήλθε από το όνομα του συγγραφέα του Ηγεμόνα Νικολό Μακιαβέλι. Αναφέρεται στις αρχές που πρέπει να έχουν οι άρχοντες που κυβερνούν. Σύμφωνα με αυτές «καλό είναι μόνο ό,τι ενισχύει τη δύναμη του άρχοντα, που πρέπει να έχει απόλυτη εξουσία και να ελέγχει τα πάντα αποφασιστικά.

18) Ποιοι είναι οι κύριοι εκφραστές στα Γράμματα, στις Επιστήμες και στην Τέχνη;


Στα Γράμματα: Ο Νικολό Μακιαβέλι (Ηγεμόνας), Τορκουάτο Τάσσο και Αριότσο από την Ιταλία. Ο Έρασμος (Μωρίας Εγκώμιον) από την Ολλανδία Ο Ραμπελαί (Γαργαντούας και Πανταγκρυέλ) και Μονταίνι (Δοκίμια) από την Γαλλία Ο Θωμάς Μουρ (Το νησί Ουτοπία) και ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ από την Αγγλία. Ο Μιχαήλ Θερβάντες (Δον Κιχώτης) από την Ισπανία. Ο Λουίς Καμόες από την Πορτογαλία. Στην Επιστήμη: Ο Ρογήρος Βάκων, Λεονάρντο ντα Βίντσι, Παράκελσος, Κοπέρνικος, Βεζάλ Στις Τέχνες: Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Μιχαήλ Άγγελος Μπουοναρότι, ο Ραφαήλ Σάντι, ο Τιτσιάνο, ο Τιντορέττο από την Ιταλία Ο Άλμπρεχτ Ντύρερ από τη Γερμανία Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (Ελ Γκρέκο) από το Ηράκλειο της Κρήτης.

Τέχνη;

19) Τι γνωρίζετε για τον Δομίνικο Θεοτοκόπουλο; Γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σπούδασε βυζαντινή ζωγραφική στην Κρήτη. Εξοικειώθηκε με τα έργα της Αναγέννησης. Πήγε στη Βενετία, τη Ρώμη και τέλος εγκαταστάθηκε στο Τολέδο της Ισπανίας. Συνδυάζει τη βυζαντινή παράδοση με τις κατακτήσεις της ιταλικής ζωγραφικής. Απαράμιλλες είναι οι προσωπογραφίες του, οι τοπιογραφίες και τα θρησκευτικά θέματα.

20) Τι χαρακτηρίζει την Ευρώπη του 16ου και του 17ου αιώνα;

Α) η επικράτηση της απολυταρχίας, 2) η οργάνωση εθνικών κρατών, 3) όξυνση αντιθέσεων και ανταγωνισμών, 4) πολεμικές συγκρούσεις με στόχο την επικράτηση ηγεμόνων ή κρατών.

21) Ποια τα χρονικά όρια και το περιεχόμενο του Διαφωτισμού; Ποιος ο στόχος του; Ο Διαφωτισμός είναι ένα πνευματικό κίνημα της αστικής τάξης και διαμόρφωσης της ιδεολογίας της. Τοποθετείται στις τελευταίες δεκαετίες του 17ου αιώνα. Οι ρίζες του Διαφωτισμού βρίσκονται στους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους που στράφηκαν στον άνθρωπο και στις πνευματικές του ικανότητες. Το 18ο αιώνα τον «Αιώνα των Φώτων» όπως ονομάστηκε, ασχολήθηκε με προβλήματα που απασχολούσαν τον άνθρωπο και την κοινωνία δηλαδή η θρησκεία, η ελευθερία, η εξουσία, τα δικαιώματα του ανθρώπου. Ήταν μια προσπάθεια για αναμόρφωση και πρόοδο της κοινωνίας. Στόχος ήταν η γνώση, η ελευθερία, η ευτυχία με τη χρήση όμως του Ορθού Λόγου.

22) Τι ήταν οι φιλόσοφοι στον Διαφωτισμό και τι εξέφραζαν; Οι Φιλόσοφοι ήταν οι εκφραστές των αρχών του Διαφωτισμού. Ανέλυαν τα κοινωνικά φαινόμενα και πρότειναν λύσεις για τη βελτίωση του ανθρώπου και την ανάπλαση της κοινωνίας.

23) Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι του Διαφωτισμού; 
Οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι του διαφωτισμού ήταν: Ο Βολταίρος: άσκησε αυστηρή κριτική εναντίον των απολυταρχικών καθεστώτων και του αυταρχισμού. Πίστευε ότι η βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών γίνεται με μεταρρυθμίσεις και όχι με βίαιες εξεγέρσεις. Προετοίμασε ιδεολογικά τη Γαλλική Επανάσταση. Υπήρξε υπέρμαχος της ανεξιθρησκίας και στιγμάτισε τη μισαλλοδοξία της καθολικής εκκλησίας. Χαρακτηρίστηκε ως άθεος. Ο Μοντεσκιέ: στο έργο του Πνεύμα των Νόμων εξετάζονται οι μορφές των πολιτευμάτων. Απορρίπτει το δεσποτισμό, γιατί στηρίζεται στο φόβο. Η δημοκρατία της κλασικής αρχαιότητας θεωρείται η κατάλληλη για τις συνθήκες της εποχής. Το καλύτερο πολίτευμα είναι η μοναρχία με διάκριση εξουσιών σε εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική. Ο Ρουσσώ: στο έργο του Κοινωνικό Συμβόλαιο διατυπώνονται:

α) οι αρχές του πολιτεύματος με στόχο την πολιτική και προσωπική ελευθερία,

β) το πολίτευμα στηρίζεται στη λαϊκή κυριαρχία,

γ) η κυβέρνηση και κάθε εξουσία υποτάσσονται στη θέληση του λαού. Στο έργο του Αιμίλιος ή «Περί Αγωγής» διατυπώνει ότι σκοπός είναι η απαλλαγή των ανθρώπων από τη διαφθορά της κοινωνία, η καλλιέργεια των αρετών, η εξαφάνιση των παθών, η απελευθέρωση του ατόμου από την τάση της επιβολής. Ο Δαβίδ Χιουμ: έγραψε την «Πραγματεία για την ανθρώπινη φύση» και «Έρευνα σχετικά με τις αρχές της ηθικής». Ο Εμμανουήλ Καντ: έγραψε την «Κριτική του Καθαρού λόγου».

24) Ποια τα αποτελέσματα του Διαφωτισμού; Ο Διαφωτισμός ήταν μια αναίμακτη επανάσταση που ανέτρεψε πολιτεύματα και έδωσε στον άνθρωπο τα πνευματικά όπλα για την αναμόρφωση και την πρόοδο της κοινωνίας.

25) Ποια προβλήματα είχαν δημιουργηθεί στις αποικίες και με ποιο τρόπο πίστευαν ότι θα λυνόταν; Τα προβλήματα ήταν οξύτατα: οι κοινωνικές αντιθέσεις μεταξύ των μεγάλων γαιοκτημόνων και των εμπόρων-αγροτών είχαν ενταθεί, η οικονομία είχε καταστραφεί από τη μείωση της παραγωγής και την αποτελμάτωση του εμπορίου και το δημόσιο χρέος προς τη γαλλική δανειοδότηση ήταν πιεστικό. Οι ευπορότερες τάξεις πίστευαν ότι για να λυθούν τα προβλήματα ήταν αναγκαία μια ισχυρή κεντρική κυβέρνηση, ενώ τα μεσαία και κατώτερα στρώματα ήταν αντίθετα στη δημιουργία συγκεντρωτικής εξουσίας.

26) Ποια ήταν η σημασία της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας;


Στις 4 Ιουλίου 1776 η Συνέλευση της Φιλαδέλφειας ψήφισε τη «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας» που θεμελίωνε ιδεολογικά τον αγώνα των αποίκων και τόνιζε την απόφασή τους να αποδεσμευτούν από την αγγλική εξάρτηση. Η «Διακήρυξη» συντάχτηκε από τον Βενιαμίν Φραγκλίνο και το Θωμά Τζέφερσον και αποτελεί την έκφραση των πολιτικών ιδεών του Διαφωτισμού. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά κείμενα της εποχής, στηρίζεται στις αρχές που οι φιλόσοφοι διατύπωσαν στις αρχές του 18ου αιώνα και είναι πρόδρομος της γαλλικής «Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη» το 1789.

27) Τι ορίζει το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής για τη διακυβέρνηση της χώρας;

Το σύνταγμα ψηφίστηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 1787 και με ορισμένες τροποποιήσεις και συμπληρώσεις ισχύει μέχρι σήμερα. Βασίζεται στις αρχές του Διαφωτισμού και προβλέπει ομοσπονδιακή κυβέρνηση, που έχει την ευθύνη της εξωτερικής πολιτικής, της άμυνας, της οικονομίας. Κάθε πολιτεία ρυθμίζει μόνη της τα ζητήματα της τοπικής αυτοδιοίκησης, της δικαιοσύνης, της εκπαίδευσης και της δημόσιας ασφάλειας. Τη νομοθετική εξουσία ασκούν η Γερουσία και η Βουλή των αντιπροσώπων, που αποτελούν το Κογκρέσο. Κάθε πολιτεία αντιπροσωπεύεται στη Γερουσία από δύο Γερουσιαστές και στη Βουλή των αντιπροσώπων με αριθμό βουλευτών ανάλογο με τον πληθυσμό της. η δικαστική εξουσία είναι ανεξάρτητη και η εκτελεστική ασκείται από τον πρόεδρο, που εκλέγεται από εκλέκτορες κάθε τέσσερα χρόνια. Πρώτος πρόεδρος εκλέχτηκε το 1789, ο Γ. Ουάσιγκτον.

Γιατί η Γαλλική Επανάσταση χαρακτηρίζεται σαν ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας; Η Γαλλική Επανάσταση χαρακτηρίζεται σαν ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας γιατί γκρεμίστηκε η απολυταρχία, καταργήθηκαν τα προνόμια του κλήρου και των ευγενών και δυνάμωσαν οι αστοί. Αυτά ήταν η αφετηρία για πολιτικές και κοινωνικές μεταβολές.


29) Ποια ήταν τα αίτια της Γαλλικής Επανάστασης και ποια η αφορμή της; Αίτια:

1) το απολυταρχικό καθεστώς,

2) η κοινωνική και οικονομική κρίση είχε επιδεινωθεί,

3) οι μεταρρυθμίσεις του Τυργκό και του Νεκέρ δεν εφαρμόστηκαν,

4) οι κακές καιρικές συνθήκες κατέστρεψαν την αγροτική παραγωγή και η οικονομική κρίση έπληξε μεγάλο μέρος του πληθυσμού της χώρας,

5) αυξήθηκαν οι τιμές των τροφίμων. Αφορμή: ο Λουδοβίκος για να αντιμετωπίσει την δύσκολη κατάσταση ξανακάλεσε στην πρωθυπουργία τον Νεκέρ και του έδωσε αυξημένες αρμοδιότητες. Οι ευγενείς όμως αντέδρασαν στα μέτρα που θέλησε να επιβάλλει. Έτσι πρότεινε στο βασιλιά τη σύγκληση των Γενικών Τάξεων που είχαν να συγκληθούν από το 1614. ο Λουδοβίκος τις συγκάλεσε έχοντας σκοπό να ζητήσει την επιβολή νέας φορολογίας.


30) Ποια γεγονότα συνέβησαν στις Βερσαλλίες κατά τη σύγκληση των Γενικών Τάξεων; 
Ο Λουδοβίκος για να αντιμετωπίσει το οικονομικό πρόβλημα συγκάλεσε τη συνέλευση των γενικών τάξεων για να εγκρίνουν την επιβολή νέων φόρων. Οι αντιπρόσωποι όμως της τρίτης τάξης αντέδρασαν γιατί διαπίστωσαν ότι τα μέτρα που καλούνταν να ψηφίσουν επιδείνωναν περισσότερο τη θέση τους, συσπειρώθηκαν και ανακήρυξαν τον εαυτό τους Εθνική Συνέλευση. Ο βασιλιάς δεν αναγνώρισε την Εθνική Συνέλευση και διέλυσε τη συνεδρίαση. Οι αντιπρόσωποι της τρίτης τάξης συγκεντρώθηκαν στην αίθουσα του σφαιριστηρίου και ορκίστηκαν να μη διαλυθούν αν δε δοθεί σύνταγμα στη χώρα. Ο βασιλιάς επιχείρησε να εμποδίσει τις αποφάσεις και επειδή δεν ήταν σίγουρη η υποστήριξη του στρατού αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Η Εθνική Συνέλευση ενισχύθηκε από ορισμένους εκπροσώπους ευγενών και κληρικών και στις 9 Ιουλίου η συνέλευση ανακηρύχθηκε Συντακτική.

Προβολές: 1457

Απάντηση σε αυτό

Απαντήσεις σε αυτή τη συζήτηση

31) Ποιες συνθήκες οδήγησαν στην άλωση της Βαστίλλης; Ο Λουδοβίκος αντιδρώντας στα γεγονότα (ανακήρυξη της συνέλευσης των Γενικών Τάξεων σε Συντακτική) συγκέντρωσε στρατό στις Βερσαλλίες και στις 11 Ιουλίου 1789 απομάκρυνε τον Νεκέρ τον οποίο η τρίτη τάξη αγαπούσε. Ο λαός φοβόταν στρατιωτική επέμβαση για τη διάλυση της Συντακτικής. Έτσι, η αγανάκτηση κορυφώθηκε με αποτέλεσμα την εξέγερση του Παρισιού και την άλωση της Βαστίλλης στις 14 Ιουλίου.

32) Τι ήταν οι Γενικές Τάξεις; Οι Γενικές τάξεις ήταν η συνέλευση των τριών τάξεων: των ευγενών του κλήρου και της τρίτης τάξης που συγκαλούνταν με πρωτοβουλία και πρόσκληση του βασιλιά. 33) Ποια η σημασία της άλωσης της Βαστίλλης; Το γεγονός της άλωσης σημαίνει το τέλος της καταπίεσης, της απολυταρχίας και του αυταρχισμού του παλιού καθεστώτος. Η Βαστίλλη, σύμβολο μέχρι τότε των βασανιστηρίων των κρατουμένων αντιπάλων της απολυταρχίας, έγινε το σύμβολο της ελευθερίας και η 14η Ιουλίου ορίστηκε εθνική γιορτή της Γαλλίας. 34) Ποιες οι αποφάσεις της Συντακτικής και ποια η σημασία τους; Στις 4 Ιουλίου η Συντακτική κατάργησε τα φεουδαρχικά δικαιώματα και στις 26 Αυγούστου ψηφίστηκε η «Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη». Θεμελιώνεται ένα καθεστώς χωρίς προνόμια και τίτλους ευγενείας και χωρίς κοινωνικές διακρίσεις. Όλοι είναι ίσοι και ελεύθεροι να στηρίζονται στην αξία τους και όχι στους τίτλους.

35) Τι περιλαμβάνει η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη; Η Διακήρυξη στηριζόταν στις αρχές του Διαφωτισμού. Αναγνωρίστηκε σε όλους το δικαίωμα της ισότητας, της ελευθερίας και το απαραβίαστο της ιδιοκτησίας. Καταργήθηκαν οι τίτλοι ευγενείας και θεμελιώθηκε ένα νέο καθεστώς χωρίς προνόμια και τίτλους ευγενείας και στηρίζονται στην αξία τους και όχι στους τίτλους. Όλοι οι πολίτες γίνονται δεκτοί σε όλα τα αξιώματα ανάλογα με τις ικανότητές τους.

36) Από ποιους παράγοντες κινδύνευε ο Ελληνισμός και ποιοι παράγοντες συντέλεσαν στην διατήρηση της εθνικής υπόστασης; 

Η ορμητική εισβολή των Οθωμανών στα βυζαντινά μικρασιατικά εδάφη στο τέλος του 13ου αιώνα, η κατάληψη της Καλλίπολης στη Θράκη και τέλος η κατάλυση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας το 1453 υπήρξαν αφετηρία δεινών και απειλής για την ύπαρξη του ελληνικού έθνους. Οι παράγοντες που συντέλεσαν στην διατήρηση της εθνικής υπόστασης ήταν το Πατριαρχείο, οι Έλληνες λόγιοι, τα ελληνικά τυπογραφεία της Δύσης, η δράση των κλεφτών, η ανάπτυξη της παιδείας και το φιλελεύθερο και εθνεγερτικό κήρυγμα του νεοελληνικού Διαφωτισμού. Οι υπόδουλοι Έλληνες έδειξαν αξιοθαύμαστη αντοχή και κατόρθωσαν να διατηρήσουν όλα τα στοιχεία της εθνικής του υπόστασης και να προχωρήσουν προς τη δική τους αναγέννηση.

37) Ποιοι παράγοντες καταπίεζαν του Έλληνες; Οι υλικές καταστροφές, οι εξισλαμισμοί, το παιδομάζωμα, οι βαριές φορολογίες, οι ποικίλες πιέσεις από τους Τούρκους.

38) Ποια ήταν η διοικητική διαίρεση του Οθωμανικού κράτους; Εγιαλέτι: μεγάλη διοικητική περιφέρεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. (Εγιαλέτι Ανατολής, Ρούμελης, νησιών της Άσπρης Θάλασσας. Διοικητής ήταν ο μπεηλέρμπεης, εκπρόσωπος του σουλτάνου, υπεύθυνος για την εφαρμογή των διαταγών της κεντρικής εξουσίας και την τήρηση της τάξης. Τα εγιαλέτια χωρίζονταν σε 2 σαντζάκια. Διοικητής ήταν ο σαντζάκμπεης, υπεύθυνος για την εφαρμογή των διαταγών της ύλης και του μπεηλέρμπεη. Μικρότερη διοικητική μονάδα ήταν ο καζάς. Διοικητής ήταν ο βοεβόδας, αρμόδιος για την είσπραξη των φόρων ο οποίος συνεργαζόταν με τον καδή, το θρησκευτικό εκπρόσωπο.

39) Τι ήταν οι γαζήδες, οι σπαχήδες και τα βακούφια; 
Γαζής είναι αραβική λέξη που σημαίνει «αγωνιστής εναντίον των απίστων» και χρησιμοποιήθηκε από τους Οθωμανούς ως τιμητικός τίτλος των πρώτων σουλτάνων και των στρατιωτικών αξιωματούχων. Οι γαζήδες, φανατικοί και ακαταπόνητοι, θεωρήθηκαν όργανα του Αλλάχ και καταλάμβαναν γαίες ως ανταμοιβή των υπηρεσιών τους. Οι σπαχήδες ήταν ιππείς του τουρκικού στρατού. Μετά την κατάκτηση χριστιανικής χώρας ο σουλτάνος τους παραχωρούσε μεγάλες εκτάσεις. Αποτελούσαν την κυριότερη στρατιωτική τάξη των επαρχιών. Τα βακούφια ήταν εκτάσεις αφιερωμένες σε τεμένη-ναούς, για την εξυπηρέτηση κοινωφελών σκοπών (νοσοκομείων, πτωχοκομείων κ.λ.π.). τα βακούφια δε δημεύονταν και απαλλάσσονταν από φορολογικές υποχρεώσεις.

40) Πώς ήταν η ζωή των αγροτών στα χρόνια της Τουρκοκρατίας; Οι χριστιανοί αγρότες ήταν δουλοπάροικοι που εργάζονταν κάτω από άθλιες συνθήκες, κατά τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας. Από το 17ο αιώνα συναντάμε ανεξάρτητους μικροϊδιοκτήτες. Από τον 18ο αιώνα αναπτύσσεται το εμπόριο, δημιουργήθηκαν γαιοκτήμονες με μεγάλες ιδιοκτησίες, οι οποίοι απέκτησαν αξιόλογη δύναμη και σιγά σιγά άρχιζαν να ρυθμίζουν την οικονομική και κοινωνική ζωή των υποδούλων.

41) Τι γνωρίζετε για το φορολογικό σύστημα κατά την Τουρκοκρατία; Πώς γινόταν η είσπραξη των φόρων;

Οι ραγιάδες ΄Έλληνες γενικά υπέφεραν από φόρους, όπως ήταν:

α) ο κεφαλικός φόρος ή χαράτσι που κατέβαλαν οι μη μουσουλμάνοι, εκτός από γυναίκες, παιδιά, αναπήρους και ιερωμένους,

β) η δεκάτη (το 1/10 της αγροτικής παραγωγής,

γ) το προβατιάτικο που πλήρωναν οι κτηνοτρόφοι,

δ) φόροι για τα αγροτικά προϊόντα,

ε) φόροι για τα μελίσσια,

στ) ειδικοί φόροι όπως τα μελαχικά για τους ναυτικούς.

Τον φόρο υπολόγιζαν οι Τούρκοι διοικητές και τον εισέπρατταν οι προεστοί, οι οποίοι κατάρτιζαν τα φορολογικά κατάστιχα ανάλογα με την οικονομική και οικογενειακή κατάσταση των κατοίκων. Κάποτε όμως χρησιμοποιούνταν και ενοικιαστές που έκαναν καταχρήσεις και εκβιασμούς. Άλλοτε την είσπραξη αναλάμβαναν οι κοινότητες.


42) Ποιοι ήταν οι θεσμοί του Οθωμανικού κράτους σε βάρος του Ελληνισμού; Το παιδομάζωμα, η υποχρεωτική ναυτολογία, οι εξισλαμισμοί.

43) Πώς μοίρασαν την κατακτημένη γη οι Τούρκοι; Η κατακτημένη γη μοιράστηκε τους Τούρκους γαζήδες (αγωνιστές) και στους σπαχήδες (ιππείς). Οι εύφορες πεδιάδες δόθηκαν σε Τούρκους και στα τουρκικά ιερά (βακούφια), άλλες εκτάσεις είχαν τα ορθόδοξα μοναστήρια, ενώ τα ορεινά συνήθως τα είχαν οι χριστιανοί.

44) Τι γνωρίζετε για το παιδομάζωμα και ποιες οι συνέπειές του για τον Ελληνισμό; Γιατί οι Οθωμανοί εφάρμοσαν το θεσμό του «παιδομαζώματος»; 
Το παιδομάζωμα άρχισε από το Μουράτ Β΄ το 14ο αι. σε χριστιανικές περιοχές, απ' όπου σχηματίζονταν τα τάγματα των γενιτσάρων με αυστηρή στρατιωτική και θρησκευτική εκπαίδευση. Μάζευαν τα δυνατά και έξυπνα παιδιά και μ' αυτά ανανέωναν το στρατό και τη διοίκηση ως το 18ο αι. ενώ οι γενίτσαροι διατηρήθηκαν ως το 1896. Το παιδομάζωμα στέρησε τους υπόδουλους από το πιο ζωντανό τμήμα του πληθυσμού και δημιούργησε τεράστιους κινδύνους για τον ελληνισμό. Οι Οθωμανοί στρατολογούσαν νέους για να επανδρώσουν τα τάγματα των γενιτσάρων και την διοίκηση της αυτοκρατορίας. Το παιδομάζωμα στηρίζονταν σε αυστηρή επιλογή παιδιών και εφήβων με σωματικές και πνευματικές ικανότητες και συντελούσε στη διατήρηση της μαχητικότητας των στρατιωτικών σωμάτων και στην ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού στη διοίκηση του απέραντου τουρκικού κράτους. Ένα από τα μέτρα που πήρε ο Μωάμεθ Β΄ ήταν η επανοίκηση της Πόλης και κάλεσε όσους είχαν καταφύγει στις γύρω περιοχές να ξαναγυρίσουν βεβαιώνοντάς τους ότι θα ζήσουν ασφαλείς. Ελευθέρωσε αιχμαλώτους, τους παραχώρησε φορολογική ατέλεια για ορισμένα χρόνια. Έτσι σε μικρό χρονικό διάστημα Έλληνες, Τούρκοι, Εβραίοι και Βενετοί, αποτέλεσαν τον πυρήνα του νέου πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης. Άλλο ένα μέτρο που πήρε ήταν η ρύθμιση των σχέσεών του με το Πατριαρχείο αλλά και με το χριστιανικό ποίμνιο, που αποτελούσε το μεγαλύτερο μέρος των υπηκόων του. Φρόντισε για την πλήρωση του πατριαρχικού θρόνου που ήταν κενός. Παρά την προσπάθεια εξισλαμισμού των χριστιανών ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού διαφύλαξε τη χριστιανική του πίστη. Φαινομενικά ασπάστηκαν το Μωαμεθανισμό αλλά στην πραγματικότητα έμειναν «κρυπτοχριαστιανοί». Ο κρυπτοχριστιανισμός είναι μοναδικό φαινόμενο στην παγκόσμια ιστορία των θρησκειών και διατηρήθηκε, παρά τις δύσκολες συνθήκες, στην Μικρά Ασία, στην Κύπρο, στην Κρήτη και αλλού και κράτησε άσβεστη τη φλόγα της πίστης κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ως τα μέσα του 19ου αιώνα που επιτράπηκε με το Χάττι Χουμουγιούν (λαμπρή γραφή) η ελεύθερη άσκηση της λατρείας στους πιστούς όλων των θρησκειών.

45)Ποια μέτρα πήρε ο Μωάμεθ ο Β΄ για την Πόλη;

46)

Τι γνωρίζετε για τον κρυπτοχριστανισμό και ποια η σημασία του;

Γιατί οι Οθωμανοί εφάρμοσαν το θεσμό της υποχρεωτικής ναυτολογίας και ποιες οι συνθήκες ζωής για τους ναυτολογημένους; Η υποχρεωτική ναυτολογία από Έλληνες νησιώτες ναύτες αντικατέστησε τους αιχμαλώτους στο στόλο. Υπηρετούσαν ως κωπηλάτες (κάτεργα) με άθλιες συνθήκες με κακουχίες και βασανιστήρια, ως το 17ο αιώνα και πολλοί από αυτούς δεν επέστρεφαν στα σπίτια τους.

48) Ποιες ήταν οι συνέπειες από την πειρατεία; Η εξάπλωση της πειρατείας οδήγησε στην εγκατάλειψη των παράλιων οικισμών και στην ερήμωση πολλών νησιών στις αρχές του 16ου αιώνα από τον τρομερό Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Το μέγεθος της καταστροφής απεικονίζεται στα κείμενα της εποχής και στη λαϊκή παράδοση.

49) Ποια μέτρα πήρε ο Μωάμεθ ο Β΄ για την Πόλη; Ένα από τα μέτρα που πήρε ο Μωάμεθ Β΄ ήταν η επανοίκηση της Πόλης και κάλεσε όσους είχαν καταφύγει στις γύρω περιοχές να ξαναγυρίσουν βεβαιώνοντάς τους ότι θα ζήσουν ασφαλείς. Ελευθέρωσε αιχμαλώτους, τους παραχώρησε φορολογική ατέλεια για ορισμένα χρόνια. Έτσι σε μικρό χρονικό διάστημα Έλληνες, Τούρκοι, Εβραίοι και Βενετοί, αποτέλεσαν τον πυρήνα του νέου πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης. Άλλο ένα μέτρο που πήρε ήταν η ρύθμιση των σχέσεών του με το Πατριαρχείο αλλά και με το χριστιανικό ποίμνιο, που αποτελούσε το μεγαλύτερο μέρος των υπηκόων του. Φρόντισε για την πλήρωση του πατριαρχικού θρόνου που ήταν κενός. 50) Ποια προνόμια παραχωρήθηκαν από τον Μωάμεθ τον Β΄ στον Πατριάρχη; Ποια ήταν η αποτελεσματικότητα των προνομίων του Πατριαρχείου για την τουρκική διοίκηση και για τους Έλληνες Χριστιανούς;

Ο Μωάμεθ Β΄ φρόντισε για το Πατριαρχείο εκλέγοντας πατριάρχη τον ανθενωτικό Γεννάδιο (Γεώργιο Σχολάριο). Του διατήρησε και αύξησε τα βυζαντινά προνόμια, που ήταν: ατέλεια, εποπτεία στους κληρικούς, πειθαρχική και ποινική δικαιοδοσία στον κλήρο, στο δόγμα, μαζί με τη Σύνοδο, δικαστικά δικαιώματα αστικού δικαίου (διαζύγια, κληρονομιές), δικαιώματα φορολογίας στους πιστούς κ.λ.π. Τα προνόμια δόθηκαν και από την ανοχή του Κορανίου στους λαούς της Βίβλου και από πολιτική σκοπιμότητα: Έτσι οι Τούρκοι διοικούσαν ευκολότερα τους Χριστιανούς. Ο Πατριάρχης ήταν εθνάρχης με θρησκευτική και πολιτική εξουσία στους Ορθοδόξους και είχε τέλειο διοικητικό οργανισμό. Με τον τρόπο αυτό η Εκκλησία διατήρησε την επιρροή της στη Βαλκανική και βοήθησε τον Ελληνισμό σ’ όλη την περίοδο της Τουρκοκρατίας σε θέματα πολιτικά και πολιτιστικά.

Ποια ήταν τα θετικά σημεία της παραχώρησης των προνομίων για την Εκκλησία και στον Ελληνισμό; (ρόλος του Πατριαρχείου). Οι θρησκευτικές και πολιτικές δικαιοδοσίες του Πατριαρχείου στους ορθόδοξους πληθυσμούς βοήθησαν την Εκκλησία να διατηρήσει την επιρροή της στη Χερσόνησο του Αίμου σ' όλη την περίοδο της τουρκοκρατίας και η παρέμβασή της σε πολιτικά και πολιτιστικά θέματα υπήρξε καθοριστική για την πορεία του υπόδουλου ελληνισμού.

52) Ποιος ήταν ο ρόλος των Κοινοτήτων για τον Ελληνισμό; Η σύσταση και η ανάπτυξη των κοινοτήτων ήταν σημαντική κατάκτηση για τον Ελληνισμό γιατί συσπείρωνε τους κατοίκους για να μπορούν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που δημιουργούσε η τουρκική εξουσία. Βοήθησε στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών που ξέφευγαν από την επέμβαση της τουρκικής διοίκησης, ενίσχυσε το πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης των μελών της κοινότητας και θεωρείται πυρήνας δημοκρατίας και εθνικού φρονηματισμού και συντελεστής ενότητας. 53) Με ποια κριτήρια εκλέγονταν οι πρόκριτοι; Οι πρόκριτοι έπρεπε να ήταν έξυπνοι, τίμιοι, ευκατάστατοι και εγγράμματοι, να ανήκουν στην ανώτερη κοινωνική τάξη και ήταν συνήθως ηλικιωμένοι. Το αξίωμα ήταν τιμητικό, ορισμένες όμως κοινότητες είχαν θεσπίσει την καταβολή χρηματικού ποσού, ως αμοιβής για τις υπηρεσίες που προσέφεραν.

54) Ποιες ήταν οι αρμοδιότητες και οι δικαιοδοσίες των κοινοτικών αρχόντων; Οι δημοτικοί άρχοντες (κοτζαμπάσηδες, άρχοντες, γέροντες, δημογέροντες, προεστώτες) είχαν αρμοδιότητες στον ιδιωτικό και δημόσιο βίο, κατένειμαν το φόρο, τον εισέπρατταν κ.λ.π. Εφάρμοζαν το εθιμικό δίκαιο στην εκδίκαση των υποθέσεων. Φρόντιζαν επίσης για την παιδεία ιδρύοντας σχολεία, για την υγεία με το διορισμό γιατρών.

55) Ποιες οι θετικές συνέπειες του θεσμού των κοινοτήτων; Μερικοί πρόκριτοι εκμεταλλεύτηκαν το αξίωμα από ιδιοτέλεια αλλά σε γενικές γραμμές η ελεύθερη εκλογή των κοινοτικών αρχόντων, η ανεμπόδιστη λειτουργία των σχολείων, η κοινή αντιμετώπιση των συνθηκών που δημιουργούσε η τουρκική κατάκτηση, ενίσχυσαν τη συνεργασία και την αλληλεγγύη των μελών της κοινότητας, σαν ένας πυρήνας δημοκρατίας. 56) Τι ήταν οι προνομιακοί ορισμοί; Ήταν σουλτανικά έγγραφα με τα οποία παραχωρήθηκαν ειδικά προνόμια σε ορισμένες περιοχές. Ο πρώτος γνωστός προνομιακός ορισμός, που αναφέρεται σε Έλληνες εκδόθηκε το 1430 όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν την Ήπειρο. 57) Ποια η προσφορά της Εκκλησίας στην παιδεία του Γένους κατά τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας; Ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη η Πατριαρχική Σχολή, τη λειτουργία της οποίας παρακολουθούμε από τα μέσα του 16ου αιώνα. Στη Σχολή δίδαξαν ονομαστοί λόγιοι, πολλοί σπουδασμένοι στην Ιταλία. Στα μαθήματά της περιλαμβάνονταν η αρχαία ελληνική γλώσσα, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά. Η ακτινοβολία της υπήρξε μεγάλη και οι απόφοιτοί της επιδίωκαν την μορφωτική ανύψωση των υποδούλων. Το ενδιαφέρον της Εκκλησίας έγινε εντονότερο στα χρόνια του πατριάρχη Ιερεμία, ο οποίος παρότρυνε τους μητροπολίτες να ιδρύσουν σχολεία στις επαρχίες τους, σύμφωνα με απόφαση Συνόδου, για να διδάσκονται με φροντίδα και δαπάνη της Εκκλησίας τα «θεία και ιερά γράμματα».

 58) Ποια η προσφορά των δασκάλων του Γένους κατά το 16ο αιώνα; Ταπεινοί δάσκαλοι, συχνά μοναχοί και άλλοι κληρικοί, κρατούσαν ζωντανή την πνευματική και εθνική παράδοση του Γένους ή προσπαθούσαν να μεταλαμπαδεύσουν την ελληνική πνευματική κληρονομιά σε άλλες ορθόδοξες χώρες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Μάξιμος ο Γραικός, που πήγε στη Ρωσία και αναδείχτηκε ως η σημαντικότερη φυσιογνωμία του 16ου αιώνα. Οι ηγεμόνες της Βλαχίας καλούσαν Έλληνες για να διδάξουν στα σχολεία ή ως οικοδιδασκάλους.

59) Γιατί το 17ο και 18ο αιώνα υπήρξε σημαντική βελτίωση της παιδείας; (λόγοι που οδήγησαν στον πολλαπλασιασμό των σχολείων). Η σύσταση κοινοτήτων, η ανάπτυξη του εμπορίου, η διάδοση των βιβλίων που τυπώνονταν στη Βενετία, στη Βιέννη και αλλού, η κατάργηση του παιδομαζώματος, η επαφή με τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης συντέλεσαν στον πολλαπλασιασμό των σχολείων. Το περιεχόμενο της διδασκαλίας έγινε ευρύτερο και σε πολλά σχολεία διδάσκονταν, εκτός από την ελληνική γλώσσα, φιλοσοφικά μαθήματα και στοιχεία θετικών επιστημών.

 60) Ποιος ήταν ο ρόλος των κλεφτών και των αρματολών; Γιατί η δημοτική ποίηση ύμνησε τα κατορθώματά τους; Η ζωή των κλεφτών, οι συνεχείς κίνδυνοι, και οι αγώνες εναντίον των Τούρκων συντέλεσαν στην ανάπτυξη του ηρωικού πνεύματος. Ο ελληνικός λαός είδε στο πρόσωπο των κλεφτών και των αρματολών τους ανδρείους υπερασπιστές του. Έτσι τους τίμησε η δημοτική ποίηση, ο Ρήγας Φεραίος στο «Θούριο» τους καλούσε για δράση εναντίον της τυραννίας, ενώ ο Μακρυγιάννης τους ονόμασε «η μαγιά της λευτεριάς».

61) Γιατί δημιουργήθηκαν τα σώματα των κλεφτών; Οι κλέφτες έδρασαν στα ορεινά. Για να απαλλαγούν από τις καταπιέσεις, τις προσβολές, τη βαριά φορολογία, το παιδομάζωμα εγκατέλειπαν τα σπίτια τους και πήγαιναν σε τόπους που θα μπορούσαν να ζήσουν ελεύθεροι. Από τα λημέρια τους λεηλατούσαν τους Τούρκους και τους συνεργάτες τους. Η τουρκική εξουσία μη μπορώντας να τους δαμάσει, τους χρησιμοποιούσε σαν αρματολούς και τους ανέθετε να φυλάνε διαβάσεις και ορεινούς πληθυσμούς.

62) Ποιες ήταν οι υποχρεώσεις των αρματολών και ποια η προσφορά τους στον αγώνα των Ελλήνων; Οι αρματολοί φύλαγαν παραμεθόριες περιοχές από τη Δαλματία ως τη Θεσσαλία, ορεινές  διαβάσεις και εμπορικούς δρόμους. Δεν εγκατέλειπαν τη θέση τους, απαλλάσσονταν από τους φόρους και από το παιδομάζωμα αλλά αργότερα συνεργάζονταν με τους κλέφτες. Πολλοί καπετάνιοι, παλιοί αρματολοί, ξεσηκώθηκαν κατά των Τούρκων στη Θεσσαλία και πολέμησαν μαζί με τους επαναστάτες στην επανάσταση του 1770 (Ορλωφικά) και στο κίνημα του Λάμπρου Κατσώνη.

63) Με ποιον τρόπο προσπάθησε η οθωμανική εξουσία να υποτάξει τους κλέφτες; Η οθωμανική εξουσία μάταια προσπάθησε να τους εξοντώσει, τελικά αναγκάστηκε να τους χρησιμοποιήσει σε ορισμένες περιοχές για τη φύλαξη των διαβάσεων και για την προστασία των πληθυσμών εντάσσοντάς τους στα αρματολικά σώματα. 64) Γιατί οι δύο πρώτοι αιώνες της Τουρκοκρατίας υπήρξαν οι κρισιμότεροι στην ιστορία του νέου Ελληνισμού; Οι καταστροφές των περιοχών που πρόβαλαν αντίσταση στην τουρκική εισβολή, ο εξισλαμισμός και το παιδομάζωμα, η πειρατεία, που έπληξε κυρίως τα νησιά αλλά και τις παράλιες περιοχές, μείωσαν το χριστιανικό πληθυσμό και σχεδόν εξαφάνισαν κάθε οικονομική δραστηριότητα. Η κατάληψη των καλλιεργήσιμων εδαφών από το σουλτάνο και η παραχώρησή τους σε Τούρκους αξιωματούχους δημιούργησε συνθήκες εξοντωτικές για τους αγρότες.

65) Τι ήταν οι διομολογήσεις και με ποιον τρόπο ενίσχυσαν τις οικονομικές δραστηριότητες των Ελλήνων; Από το τέλος του 16ου και κυρίως από το 17ο αιώνα, η εικόνα της οικονομίας μεταβάλλεται. Οι Βενετοί σταμάτησαν να έχουν το μονοπώλιο του εμπορίου. Η έκδοση των διομολογήσεων το 1535, δηλαδή των συμφωνιών μεταξύ δύο κρατών, που το ένα παρείχε προνόμια στους υπηκόους του άλλου, οι οποίοι ήταν εγκατεστημένοι στο έδαφός του, εξασφάλισαν προνόμια για την άσκηση του εισαγωγικού και εξαγωγικού εμπορίου στην Οθωμανική αυτοκρατορία, πρώτα στη Γαλλία και αργότερα στην Αγγλία, την Ολλανδία και σερ άλλες χώρες. Στα πλαίσια των διομολογήσεων παρεχόταν η δυνατότητα στους Έλληνες να μετέχουν στη ναυτιλιακή κίνηση και τα πρώτα ναυτικά κέντρα δημιουργήθηκαν στα λιμάνια της δυτικής Ελλάδας.

66) Τι είναι το φιρμάνι; Είναι Σουλτανικό έγγραφο με το οποίο ρυθμίζονται σοβαρά θέματα της οθωμανικής αυτοκρατορίας, δίνονται διαταγές, παρέχονται προνόμια κ.λ.π. Για την εγκυρότητα του φιρμανιού στην αρχή του κειμένου πρέπει να υπάρχει η μονοκονδυλιά (μονόγραμμα) του σουλτάνου.

67) Τι γνωρίζετε για τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό; Είναι το πνευματικό κίνημα του 18ου αιώνα μέχρι το 1830. Η πνευματική προσπάθεια των Ελλήνων κορυφώνεται με το νεοελληνικό διαφωτισμό, ο οποίος επηρεάζεται από τη Γαλλία και τις φιλελεύθερες ιδέες της γαλλικής επανάστασης. Σκοπός του Διαφωτισμού είναι: α) η στήριξη της Ορθοδοξίας, και β) η πνευματική αφύπνιση με τη διάδοση της παιδείας στην ελληνική ύπαιθρο. Το διαφωτισμό αυτό εκπροσωπούν ο Ρήγας Φεραίος και ο Αδαμάντιος Κοραής.

68) Τι γνωρίζετε για τον Ρήγα; Ο Ρήγας Φεραίος επηρεασμένος από τις ιδέες του ευρωπαϊκού διαφωτισμού και της γαλλικής επανάστασης, έγραψε στη Βιέννη βιβλία, έκανε μεταφράσεις έργων με τα οποία οι Έλληνες θα μάθαιναν τη δυτική σκέψη. Έγραψε το Θούριο σαν επαναστατική προκήρυξη και το Σύνταγμα με πρότυπο τα συντάγματα της γαλλικής επανάστασης. Επίσης τύπωσε τη Χάρτα της Ελλάδος. Ο Ρήγας οραματιζόταν την εξέγερση όλων των βαλκανικών λαών για ελευθερία και παμβαλκανική δημοκρατία με κυρίαρχο το ελληνικό στοιχείο. 69) Τι γνωρίζετε για τον Αδαμάντιο Κοραή; Στόχος του ήταν η μετάδοση των ευρωπαϊκών πνευματικών επιτευγμάτων στην Ελλάδα, γνωστή ως «μετακένωση». Δέχεται τη φυσική γλώσσα του λαού αλλά θέλει τον καλλωπισμό της. επιθυμεί «να μεταβάλει τους κληρονόμους των μεσαιωνικών Ρωμιών εις συνειδότας Έλληνας» που θα γνωρίζουν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και θα δέχονται το ευρωπαϊκό πνεύμα. Τα πρώτα του βιβλία είναι θρησκευτικά και ως το 1798 ιατρικές μελέτες.

70) Ποια ήταν τα θεμέλια της επανάστασης του ’21; Ποιες ήταν οι δυσκολίες του αγώνα; Τα θεμέλια της ελληνικής επανάστασης του 1821 ήταν:

α) η ελληνική παράδοση,

β) η πνευματική και οικονομική ανάπτυξη του Γένους στο εσωτερικό και στις παροικίες του εξωτερικού, γ) οι φιλελεύθερες ιδέες της εποχής,

δ) η προετοιμασία της Φιλικής εταιρείας και ε) οι ετοιμοπόλεμοι αρματολοί και κλέφτες. Οι δυσκολίες του Αγώνα ήταν: η οθωμανική αυτοκρατορία που είχε ακόμη δύναμη και η αντίδραση της Ιερής Συμμαχίας των ευρωπαϊκών δυνάμεων.

71) Ποιοι ήταν οι ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας; Οι ιδρυτές της Φιλικής εταιρείας είναι οι έμποροι Νικόλαος Σκουφάς, Αθανάσιος Τσακάλωφ και Εμμανουήλ Ξάνθος. Ίδρυσαν τη Φιλική Εταιρεία στην Οδησσό το 1814 για να προετοιμάσει τον Αγώνα.

72) Ποιες ήταν οι κρίσιμες φάσεις από τις οποίες πέρασε η Επανάσταση; Οι κρίσιμες φάσεις από τις οποίες πέρασε η Επανάσταση ήταν: οι διωγμοί και οι σφαγές των αμάχων, οι εμφύλιες συγκρούσεις, η ενίσχυση των σουλτανικών στρατευμάτων από τον αιγυπτιακό στρατό και στόλο, δεν έκαμψαν το φρόνημα των αγωνιστών


. 73) Ποια η αντιμετώπιση της Επανάστασης από την Ευρώπη; Οι θυσίες, οι υλικές καταστροφές, ο ηρωισμός και το πάθος των αγωνιστών για την ελευθερία, προκάλεσαν τη συμπάθεια και το θαυμασμό των λαών της Ευρώπης που εκδηλώθηκε με το φιλελληνισμό. Τα επίσημα όμως κράτη την αντιμετώπισαν ανάλογα με τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντά τους, οικονομικά και πολιτικά. Το σίγουρο είναι ότι η Ιερά Συμμαχία άρχισε να κλονίζεται από τη στιγμή που έγινε επιτακτική η ανάγκη επίλυσης του «ελληνικού προβλήματος». Οι διαπραγματεύσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ήταν μακρές και μόνο το 1830 και μετά από προσπάθειες του Καποδίστρια κηρύχτηκε η Ελλάδα ανεξάρτητο κράτος.

74) Ποια ήταν τα μηνύματα στις αρχές του 19ου αι. που έδειχναν ότι είχε ωριμάσει η ιδέα της εξέγερσης; Οι Γάλλοι εγκατέλειψαν τα Επτάνησα και ιδρύθηκε η ημιαυτόνομη «Πολιτεία των Επτά Ηνωμένων Νήσων». Το 1806 εκδόθηκε η «Ελληνική Νομαρχία Ανωνύμου του Έλληνος» αφιερωμένη «εις τον τύμβον του μεγάλου και αειμνήστου Έλληνος Ρήγα». Ένοπλες συγκρούσεις του Βλαχάβα και του Νικοτσάρα με τους Τούρκους. Οι αγώνες των Σουλιωτών. Οι πρόδρομοι της μυστικής οργάνωσης για την προετοιμασία της εθνικής εξέγερσης («Ελληνόγλωσσον Ξενοδοχείον» στο Παρίσι και «Φιλόμουσος Εταιρεία» στην Αθήνα). Τα μηνύματα από τις νίκες του Ναπολέοντα.

75) Σε ποιες προσωπικότητες πρότεινε την αρχηγία η Φιλική Εταιρεία και ποια υπήρξε η ανταπόκρισή τους; Πρώτα, τον Ιανουάριο του 1820, πρότειναν στον Ιωάννη Καποδίστρια, ο οποίος όμως δεν δέχτηκε, επειδή όπως είπε ήταν υπουργός του τσάρου. Αργότερα αποδείχθηκε ότι από τη θέση αυτή πρόσφερε μεγάλες υπηρεσίες στον επαναστατημένο ελληνισμό. Τότε απεσταλμένος της Φιλικής Εταιρείας απευθύνθηκε στον αξιωματικό του ρωσικού στρατού Αλέξανδρο Υψηλάντη. Τον Απρίλιο του 1820 ο Υψηλάντης ανέλαβε την ευθύνη της οργάνωσης και της προετοιμασίας του Αγώνα. 



πενθεσίλεια είπε:

Παρά την προσπάθεια εξισλαμισμού των χριστιανών ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού διαφύλαξε τη χριστιανική του πίστη. Φαινομενικά ασπάστηκαν το Μωαμεθανισμό αλλά στην πραγματικότητα έμειναν «κρυπτοχριαστιανοί». Ο κρυπτοχριστιανισμός είναι μοναδικό φαινόμενο στην παγκόσμια ιστορία των θρησκειών και διατηρήθηκε, παρά τις δύσκολες συνθήκες, στην Μικρά Ασία, στην Κύπρο, στην Κρήτη και αλλού

Καλησπέρα!

Ήθελα να προσθέσω κάτι εδώ.

Στο ορθόδοξο ισλάμ δεν υπάρχει κρυπτομουσουλμάνος. Στον ισλαμικό νόμο όλα λαμβάνουν συμβατική μορφή. Για να γίνεις μουσουλμάνος, αρκεί στο 'συμβόλαιο' η παρουσία δύο μαρτύρων και η κοινοποίησή του σ αυτούς. Με αυτό το τρόπο αυτομάτως εισάγεται στην Όμα δηλ. την κοινότητα των πιστών που συντελούνε το συλλογικό κοινωνικο(πολιτικό)-θρησκευτικό πυρήνα και όριο του ισλάμ. Όλοι έχουνε ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις και οφείλεις να διάγεις βίο μουσουλμανικόν δηλ να τηρείς τους πυλώνες του ισλάμ καθημερινά και εξωτερικά , πχ προσευχή.

Εκτός όμως από το βασικό κορμό ορθοδόξων του ισλάμ ( Σουνίτες ) , υπάρχει και ο κορμός των Σιητών. Αυτοί έχουνε το θεσμό του κρυπτομουσουλμάνου - τακένα . Αν υπάρχει καθεστώς διώξεων ( πχ άλλη θρησκεία-κυβέρνηση σε ξένη χώρα) όπου η μουσουλμανική ιδιότητα μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη στον 'ιδιοκτήτη' της , μπορεί ο σιήτης μουσουλμάνος να ΜΗΝ τη δηλώνει. Δεν πρέπει να το αναφέρει, αλλά μπορεί να προσεύχεται αν οι συνθήκες είναι εν τάξει, κατά την κρίση του. Έγκειται στο άτομο ο χειρισμός της εκάστοτε καταστάσεως.

Μαρίνος Αντύπας, ο Φεραίος του αγροτικού διαφωτισμού


Μαρίνος Αντύπας, ο Φεραίος του αγροτικού διαφωτισμού. Στην ουσία ο πρώτος νεκρός του Κιλελέρ. Ο πρώτος που έβαλε τα στήθη του στις δολοφονικές κάννες, κι ας μην ήταν αγρότης ο ίδιος.

Ο ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ - Ο ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΗΣ - Ο ΙΔΕΟΛΟΓΟΣ

Αγωνιστής του αγροτικού κινήματος (1872 - 1907). Μία μεγάλη μορφή του αγροτικού κινήματος που γεννήθηκε στο ορεινό χωριό Φερεντινάτα στην Κεφαλλονιά το 1872. Όταν τελείωσε το Γυμνάσιο πήγε στην Αθήνα και γράφτηκε στη Νομική Σχολή. Ως φοιτητής ήρθε σε στενή επαφή με προοδευτικούς, δημοκρατικούς και σοσιαλιστικούς κύκλους της Αθήνας, που επέδρασαν σημαντικά στον ιδεολογικό του προσανατολισμό.

Όταν ξέσπασε η Κρητική επανάσταση του 1896, ο Αντύπας με άλλους φοιτητές κατέβηκε εθελοντής αγωνιστής στην Κρήτη. Σε μια σύγκρουση όμως με τους Τούρκους, τραυματίστηκε σοβαρά στο στήθος και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αθήνα.

Το 1897 πήρε δραστήριο μέρος στην οργάνωση λαϊκού συλλαλητηρίου στην πλατεία Ομονοίας, όπου κατηγόρησε τη στάση της Βασιλείας και ζήτησε την εξακολούθηση του πολέμου κατά των Τούρκων μέχρι τέλους. Το αποτέλεσμα ήταν να συλληφθεί να φυλακιστεί και να δικαστεί στις 8 Ιανουαρίου του 1898. Το δικαστήριο τον καταδίκασε σε φυλάκιση ενός έτους.

Μετά την αποφυλάκισή του, επέστρεψε στην Κεφαλλονιά και εξέδωσε την εβδομαδιαία εφημερίδα "Ανάστασις", όπου το πρώτο φύλλο της κυκλοφόρησε στις 29 Ιουλίου του 1900. Το περιεχόμενο του πρώτου φύλλου προκάλεσε την καταδίωξη του Αντύπα και την εισαγωγή του σε δίκη, με αποτέλεσμα τη διακοπή της έκδοσης της εφημερίδας. Όμως από τις 3 Ιουλίου 1904 ως τις 27 Απριλίου 1907 συνεχίστηκε η έκδοσή της χωρίς καμιά διακοπή.

Η κοινωνική και πολιτική του δραστηριότητα δεν περιορίστηκε μόνο στην Κεφαλλονιά αλλά ξεδιπλώθηκε και στην Αθήνα. Έπαιρνε ενεργό μέρος στη διοργάνωση συλλαλητηρίων.

Κορύφωση της πολιτικής του δραστηριότητας ήταν η υποψηφιότητά του ως Βουλευτή Κρανιάς κατά τις βουλευτικές εκλογές του 1906. Το κατεστημένο συσπειρώθηκε εναντίον του και φυσικά χάνει τις εκλογές. Απέτυχε η υποψηφιότητά του με μικρή μειοψηφία, μαζεύοντας 2.550 ψήφους εργατών και χωρικών.

Φεύγει για τον Πυργετό της Θεσσαλίας. Όλη του τη δραστηριότητα και φλόγα από το 1906 την αφιερώνει για το ξύπνημα των σκλάβων της Θεσσαλίας. Από τη θέση του επιστάτη στα κτήματα του θείου του Σκιαδαρέση, στον Πυργετό της Λάρισας, προπαγανδίζει τις ιδέες του στον τυραννισμένο κόσμο της γης και βάζει μπουρλότο σ’ όλη τη Θεσσαλία.

Μετά την τουρκοκρατία το 1881 τα τσιφλίκια του Αλή Πασά αγοράστηκαν και πέρασαν στα χέρια των Ελλήνων τσιφλικάδων, στους Κεφαλονίτες Αριστείδη Μεταξά από την πλευρά του Πυργετού και του Γεώργιου Σκιαδαρέση με έδρα το Ομόλιο (Λασποχώρι), σύνολο έκτασης 300000 στρέμματα. Ο Σκιαδαρέσης ήταν πλούσιος γεωπόνος από το Βουκουρέστι. Εκεί πήγε ο ανιψιός του Μαρίνος Αντύπας και τον έπεισε να αγοράσει χωράφια, όπως και έγινε. Εκεί διόρισε επιστάτες τον Μαρίνο Αντύπα και τον Παναγιώτη Σκιαδαρέση.

Ο Αντύπας άρχισε να ασχολείται με το αγροτικό ζήτημα και τα δικαιώματα των αγροτών που ζούσαν σε άθλιες συνθήκες στην ύπαιθρο. Προτείνει να μην εργάζονται την Κυριακή, αλλά να πηγαίνουν τα παιδιά Σχολείο. Άρχισε να τους διδάσκει ανθρώπινα δικαιώματα. Στις ενέργειές του αυτές είχε την κάλυψη και σύμφωνη γνώμη του θείου του που ήταν ένθερμος υποστηρικτής των αγροτών και άρχισε να παραχωρεί εκτάσεις για βοσκότοπους για να χτίσουν σπίτια και τους χάριζε μέρος της παραγωγής.

Οι αγρότες τον λάτρευαν, οι τσιφλικάδες άρχισαν να ανησυχούν.

Το άγαλμα του Μαρίνου Αντύπα στον Πυργετό Λάρισας

Αψήφησε πραγματικά την τρομοκρατία των τσιφλικάδων, με αποτέλεσμα να πέσει θύμα δολοφονίας στον Πυργετό, στις 8 προς 9 Μάρτη του 1907. Τον δολοφόνησε ο Γιάννης Κυριακός, έμπιστος επιστάτης του μεγαλοκτηματία Αριστείδη Μεταξά, αντί του ποσού των 12000 δρχ. Έτσι χάθηκε αυτός ο πραγματικός αγωνιστής και διαφωτιστής των κολίγων, η ψυχή της αγροτιάς του Θεσσαλικού κάμπου, πληρώνοντας με τη ζωή του τις ιδέες του.

Οι αρχές κάλυψαν τον δολοφόνο του. Ο θείος του Σκιαδαρέσης, πικραμένος για το χαμό του ανιψιού του πούλησε το τσιφλίκι κι έφυγε.

Ο Αντύπας προαισθάνθηκε το τέλος του κι έλεγε στους αγρότες:

«Εμένα θα με σκοτώσουν, μα όπου κι αν με βρει το κακό να 'ρθείτε να με πάρετε, θέλω και νεκρός να είμαι ανάμεσά σας».

Η δολοφονία του Αντύπα έμελλε να γίνει ο προπομπός, η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για την εξέγερση στο Κιλελέρ, την ίδια ημερομηνία με το θάνατό του 3 χρόνια αργότερα στις 6 Μαρτίου 1910.

Ο Θάνατός του προκάλεσε πανελλήνια συγκίνηση. Τάφηκε στο χώρο εκείνο που αγωνίστηκε. Ο τάφος του βρίσκεται στο χωριό Ομόλιο, εκεί όπου σήμερα είναι τοποθετημένη η προτομή του, στο προαύλιο της νεόδμητης εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου.

Παραθέτουμε ένα μέρος της αρχής από το τελευταίο του άρθρο, με τίτλο "ΤΙ ΕΙΜΑΙ", που μας δείχνει το "πιστεύω" αυτού του μεγάλου αγωνιστή:

"Είμαι Σοσιαλιστής όνομα και πράγμα, φέρω τον τίτλο μου πιστώς και υπερηφάνως. Πιστεύω ως Παντοκράτορα, ποιητή ορατών τε και αοράτων, την εργασίαν, και ως ομοούσιον και αχώριστον τριάδα της ευτυχίας και της ειρήνης, την Ελευθερία, την Ισότητα και την Αδελφότητα".

Η κατάθεση του Παναγιώτη Σκιαδαρέση

Για τις τελευταίες στιγμές του Μαρίνου Αντύπα υπάρχει η συγκλονιστική κατάθεση που έδωσε στην Χωροφυλακή ο άλλος επιστάτης των κτημάτων και ξάδελφος του Αντύπα, Παναγιώτης Σκιαδαρέσης:

«Εκαθήμεθα εις το κάτω πάτωμα της οικίας μας και ετρώγαμεν, ότε περί την 11ην ο Αντύπας εγερθείς μετέβη όπως παραλάβη εκ του δωματίου του επιστολή τινά, πλην εύρε την θύραν του διαδρόμου κλειστή και έκρουσεν όπως του ανοίξουν. Ο εντός κοιμώμενος Ιωάννης Κυριακού εγερθείς του ύπνου ηρνήθη ν’ ανοίξη. Έπειτα όμως ανοίξας είπε εις τον Αντύπα ότι ουδέν δικαίωμα έχει να εισέλθη εις την οικίαν του. Εκ τούτου προκλήθη φιλονικία και αντηλλάγησαν βαρείαι φράσεις μετά τας οποίας ο Κυριακού λαμβάνει το όπλον διά του οποίου πυροβολεί και χτυπά τον Αντύπα ελαφρώς εις την κεφαλήν. Ότε όμως ούτος έφευγεν εδέχθη δεύτερον πυροβολισμόν διά δικάννου όπλου εις την οσφυακήν χώραν και πίπτει εις τας αγκάλας μου. Μετά μία ώρα εξέπνευσε λέγων “Ισότης, Αδελφότης, Ελευθερία”. Ο φονεύς αμέσως εκλείσθη εις το δωμάτιό του, άλλως θα εφονεύετο υπό των χωρικών, οίτινες ελάτρευαν τον Αντύπα. Μετ’ ολίγον ο φονεύς παρεδόθη εις τον καταφθάσαντα αστυνόμον».

Βέβαια, ο αστυνόμος, κάθε άλλο παρά είχε πρόθεση να δώσει την ορθή διάσταση των πραγμάτων και να βοηθήσει στην παραδειγματική τιμωρία του δολοφόνου. Έτσι, τηλεγράφησε στο υπουργείο Εσωτερικών ότι «Αντύπας ραπίσας Κυριακού εφονεύθη αμυνομένου». Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Τύπος είτε από σκοπιμότητα, είτε λόγω της πληροφόρησης που είχε από τις αρχές, είτε και για τους δύο λόγους μαζί. Στην εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ» αναφέρεται (10 Μαρτίου 1907): «Ο φόνος του δικηγόρου Μαρίνου Αντύπα εις τον Πυργετόν του Ολύμπου παρήγαγε βαθυτάτην συγκίνησιν... Ο Αντύπας, αντιπρόσωπος του Σκιαδαρέση μετέβη τη νύκτα εις το κοινόν κονάκιον ζητών να ανοίξη τη θύραν ενός διαφιλονικουμένου δωματίου, ην έκλεισε ο Κυριακού, επιστάτης του ετέρου συνιδιοκτήτου κ. Μεταξά. Ο Μαρίνος εισελθών εις το δωμάτιον του ύπνου του Κυριακού απειλητικώς ενέβαλε τον τελευταίον εις φόβον. Ο Κυριακού ήρπασε τότε το κρεμασμένον αγγλικόν όπλον Βίντσεστερ και επυροβόλησε δις πλήξας τον Αντύπαν εις την κεφαλήν και εις το ισχύον. Ο Αντύπας έπεσεν αμέσως άπνους». Στις 10 Μαρτίου 1907, η προσκείμενη στο Παλάτι εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ» προέβαινε σε έναν άκρως ενδιαφέροντα πολιτικό υπαινιγμό, με αφορμή την δολοφονία του Αντύπα: «Η είδηση περί του φόνου του δικηγόρου Μ. Αντύπα εις το κτήμα Σκιαδαρέση εν Θεσσαλία προξένησεν εντύπωσιν εν Αθήναις, όπου ανεξαρτήτως των σοσιαλιστικών ιδεών του, ο Αντύπας απήλαυε συμπαθειών. Ο ατυχής δικηγόρος πίπτει θύμα ατυχώς αυτών των αρχών του, τας οποίας από έτους και πλέον εφήρμοζεν εις το μέγα κτήμα του θείου του το οποίον διηύθυνε. Τούτο αποδεικνύει, ότι ο Σοσιαλισμός εν Ελλάδι μόνο εις ιδέας πρέπει να υπάρχη, και να τηρήται απόστασις από της εφαρμογής των αρχών του». Ο υπαινιγμός ήταν σαφής κι έμοιαζε περισσότερο με απειλή: Εκείνον που θα επιχειρήσει να εφαρμόσει σοσιαλιστικές ιδέες τον περιμένει ο θάνατος.


Ο δολοφόνος του Αντύπα, πήρε γι’ αυτή την πράξη την αμοιβή των 12.200 δραχμών. Ήταν μια πράξη που κόστισε στους μεγαλοτσιφλικάδες πολύ φτηνά το 1907, αλλά πολύ ακριβά το 1910 με την επανάσταση των κολίγων. Η σορός του Μαρίνου Αντύπα εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στο ξενοδοχείο Μουστάκα στη Λάρισα και στις 11 Μαρτίου 1907 ξεκίνησε μια πομπή χιλιάδων οργισμένων αγροτών μέχρι την εκκλησία. Εκφωνήθηκαν αρκετοί λόγοι και ετάφη στο Λασποχώρι. Στις 18 Μαρτίου 1907 έγινε στις Στήλες του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα, πολιτικό μνημόσυνο για τον Μαρίνο Αντύπα, στο οποίο συμμετείχαν 300 περίπου άτομα. Ο Κυριακού παραπέμφθηκε στο Κακουργιοδικείο της Λάρισας και αθωώθηκε για την δολοφονία του Αντύπα. Ο θείος του Σκιαδαρέσης, πικραμένος για τον χαμό του ανιψιού του, πούλησε το τσιφλίκι του κι έφυγε.

Η προτομή του Αντύπα στο Ομόλιο (Λασποχώρι) Λάρισας

Έτσι χάθηκε αυτός ο πραγματικός αγωνιστής και διαφωτιστής των κολίγων, η ψυχή της αγροτιάς του θεσσαλικού κάμπου, σε ηλικία μόλις 35 ετών. Με τον θάνατό του θα γίνει ο πρώτος μάρτυρας του αγροτικού ξεσηκωμού και ο πρώτος ουσιαστικά νεκρός της μεγάλης εξέγερσης του Κιλελέρ, που θα ξεσπάσει στην επέτειο των τριών χρόνων από τον βίαιο και άδικο χαμό του, στις 6 Μαρτίου 1910.


Η δράση του Αντύπα στον θεσσαλικό κάμπο και η κατ' εντολήν δολοφονία του απ' τους τσιφλικάδες, μεταφέρθηκε με κάποιες παραλλαγές και στον κινηματογράφο, με την γνωστή ταινία «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο», όπου τον Αντύπα υποδύεται ο Νότης Περγιάλης:

Το τραγούδι "Δάσκαλος" από το "Θεσσαλικός Κύκλος του Γιάννη Μαρκόπουλου, που αναφέρεται στα φλογερά κηρύγματα του Αντύπα και στη συνωμοσία της δολοφονίας του:

Απάντηση στη συζήτηση

RSS

Ψάχνεις κάτι ;

Loading

MYCOSMOS magazine





Συμπόσιο

Μυστικές διαδρομές Έτος: 2001

Ξεκίνησε από τον/την μανος μανος στο ΤΑΙΝΙΕΣ – ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ. Τελευταία απάντηση από τον/την μανος μανος 29 Μαρ. 8 Απαντήσεις

Η Πηγή Της Ζωής

Ξεκίνησε από τον/την Ravenspirit στο ΤΑΙΝΙΕΣ – ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ. Τελευταία απάντηση από τον/την Mak Aroni 13 Μαρ. 3 Απαντήσεις

Thrive - όταν ο κόσμος ξυπνάει

Ξεκίνησε από τον/την Φαύλος Κύκλος στο ΤΑΙΝΙΕΣ – ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ. Τελευταία απάντηση από τον/την Mak Aroni 13 Μαρ. 1 Απάντηση

Σήμα

Γίνεται φόρτωση...

scroll to the top