Ξερετε ποιος ειναι ο κυριος κρικος που συνδεει τους Ελληνες με την παραδοση των Σουφι;
Μα βεβαια ο Νασρεντιν(Ναστραντιν) Χοτζας, η λαικη φιγουρα του ισλαμ που διδαξε πολλες γενιες Ελληνων τη βαθεια σοφια της απλης καθημερινοτητας.

Μεχρι πριν σαραντα περιπου χρονια, δεν υπηρχε ελληνοπουλο που να μην μεγαλωσε και να μην εμαθε κατι απο το θρυλικο Νασρεντιν Χοτζα και τις ιστοριες του. Που να ξεραμε ομως οτι αυτη η βαθεια απλη σοφια, ηταν ζωντανο κομματι μιας ισλαμικης παραδοσης - των Σουφι - που πολλοι εκπροσωποι της τον θεωρουν δασκαλο τους και οι κατοικοι της περιοχης που εζησε τον τιμουν σαν αγιο! Ο Γκουρτζιεφ τον αποκαλει επισης δασκαλο του και μαλιστα το βιβλιο του " Οι ιστοριες του Βελζεελβουλ στα εγγονια του" αναφερεται σ' αυτον.
Προιν λοιπον μιας παραδοσης, που ανθισε στην κεντρικη Ανατολια, περιοχη οπου η αρχαια Ελλαδα, η Ινδια, ο Χριστιανισμος και βεβαια το Ισλαμ ανακατευοντουσαν παραξενα, ο Χοτζας και οι ιστοριες του δεν μπορει παρα να εχουν μεσα τους κατι απο ολα αυτα! Βαθεια ανθρωπινες, σατυρικες, πικρες, εξυπνες, υπερβολικες, αλλα παντοτε τοσο κοντα στην πραγματικοτητα, οι περιπετειες του Χοτζα, δεν επαψαν να διδασκουν, να ταρακουνουν, αλλα πανω απ' ολα να φερνουνν στους ανθρωπους το πολυτιμο χαμογελο.
Κι' ειναι αληθεια, οτι απ' ολες τις ανθρωπινες χαρες, η πιο κοντινη στην φωτιση ειναι το γελιο.Μ' αυτο το γελιο ειναι που προσπαθησε να διδαξει ο σοφος Χοτζας τον ανθρωπο, κι' αυτο το γελιο ειναι το παντοτινο του δωρο προς εμας. Ακομη κι' ο ταφος του αυτο το γελιο αναβλυζει! Αλλοι ταφοι αγιων μπορει να ανβλυζουν μυρο, αλλοι αρωματα, αλλοι φως... Ομως του Χοτζα ο ταφος σε κανει να χαμογελασεις... Σημαδι της αληθινης - οσο και παραξενης για τους πολλους - αγιοσυνης του. Οι κατοικοι της γυρω περιοχης που τιμουν τον Χοτζα σαν μεγαλο αγιο, ακομη και σημερα στις δυσκολες στιγμες τους καταφευγουν στον ταφο του για να αφησουν το ταμα τους. Οχι ομως τιποτα χρυσο η ασημενιο. Το ταμα του Χοτζα πρεπει να ειναι πιο πολυτιμο, γιατι πρεπει να περιεχει μεσα του κατι απο την ειρωνια και το χιουμορ του: ενα κουρελακι δεμενο στα κλαδια του κοντινου δεντρου! Κι' οι θεραπειες που αναφερονται ειναι πολλες...


Ο Νασρεντιν Χοτζας γεννηθηκε στο χωριο Χορτο νοντα στο Σιβρη-Χισαρ της κεντρικης Τουρκιας, το 1208. Ο πατερας του, ο Αμπντουλαχ Εφεντης, ηταν Ιμαμης του χωριου κι' ετσι ο Νασρεντιν τον αντικατεστησε σ' αυτο το αξιωμα. Γι αλιγο ομως, αφου εγκατελειψε τα καθηκοντα του κι' ακολουθησε δυο φημισμενους Σουφι, τον σειχη Μαχμουτ Χαρανι και τον σειχη Χατζη Ιμπραημ Σουλταν. Μετακομισε ετσι στο Ακ-Σεχιρ, οπου παντρευτηκε και περασε την υπολοιπη ζωη του. Ωστοσο φημες τον θελουν να επισκεπτεται το Κουρδισταν καθως και την Αιγυπτο. Σημερα οι κατοικοι του Ακ-Σεχιρ λενε οτι ο ταφος της γυναικας του βρισκεται στο κοντινο χωριο Κοζαγατς και πως η κορη του πεθανε το 1327. Δηλαδη 43 χρονια μετα τον θανατο του πατερα της το το 1284.
Αλλοτε εμπορος κι' αλλοτε ιερωμενος, καδης η παιδαγωγος. ο Χοτζας λεγεται οτι, πηγε και στην περιοχη του Ικονιου, το κεντρο της δραστηριοτητας των Σουφι. Πολλοι Τουρκοι ερευνητες, επηρεασμενοι προφανως απο τον κεμαλισμο, αποριπτουν τον Χοτζα ως υπαρκτο προσωπο, οπως επισης και ο συγγραφεας Ιντρις Σαχ που υποστηριζει, οτι "Ο Μουλλας Ναστρεντιν ειναι κλασσικη μορφη που επινοηθηκε απο τους Δερβισηδες, με σκοπο την αποτυπωση στιγμιαιων συνθηκων, στις οποιες ορισμενες καταστασεις του γινονται σαφεις".
Απο το γεγονος οτι οι θρυλοι γυρω απο τον Χοντζα υπαρχουν σε πολλες χωρες φαινεται σαν αυτος να ηταν πανταχου παρων. Συμφωνα με ορισμενες πηγες εζησε τον 10ο αιωνα στην Βαγδατη κατα την διαρκεια της ηγεμονιας των Αββασιδων. Υπαρχουν ισχυρισμοι οτι αυτος, οπως και πολλοι αλλοι πνευματικοι δασκαλοι(Σουφι), δεν εγιναν κατανοητοι πληρως στις διδασκαλιες τους και ετσι υποκριθηκαν οτι ησαν τρελλοι για να αποφυγουν τις διωξεις. Αλλες διηγησεις τον θελουν να εζησε τον 13ο η τον 14ο αιωνα στην Μικρα Ασια, κατα την διαρκεια της κυριαρχιας του Βαγιαζητ και του Ταμερλανου. Οι ιστοριες απο' αυτη την περιοδο ειναι κυριως συμβολικες για την λαικη αντισταση στην κυριαρχια των Μογγολων.

"Ολα τα Αββασιδικα χαλιφατα ειναι γνωστα απο τις προσωνυμιες τους' ειπε ο ταμερλανος στον Χοτζα, "Αλ- Μουστανσιρ σημαινει αυτος που προσμενει βοηθεια απο τον Θεο, Αλ-Μου'τασιμ σημαινει αυτον που ζητα προστασια απο τον Θεο, Αλ-Μουταβακιλ σημαινει αυτον που εμπιστευεται τον θεο, πως θα με ονομαζαν αραγε, αν ημουν ενας απο αυτους;" Και χωρις να σκεφτει απαντα ο Χοτζας: "Ταμερλανος Θεε βοηθα μας".

Ο Βουδισμος και το Ισλαμ δεν φοβουνται να ομολογησουν και το δευτερο ενδεχομενο για του6ς μεγαλους τους. Ο πρωτος γιατι θεωρει την τρελα "φως σε αλλο σημειο", ο δευτερος γιατι σεβεται τους τρελους το ιδιο με τους αγιους.
Ο Χριστιανισμος-οντας πιο δυτικος!-εχει μια διαφορετικη μεταχειριση στους αγιους "σαλους" του. Παρ' ολο που μιλαει για τις τρελλες τους, σπευδει αμεσως να επεξηγηγσει- φοβουμενος μην παρεξηγηθουν-πως ολα συμβαινουν για να διδαχθουν οι αλλοι, ενω οι ιδιοι πο "αγιοι σαλοι" παραμενουν τετραγωνικα λογικοι. Εν πασει περιπτωσει, το κοινι σημειο σ' ολους αυτους τους μεγαλους ειναι οτι αδιαφορουσαν πληρως για την εντυπωση που θα εκαναν στους αλλους, ακομη κι' αν αυτο χαλουσε την "αγια πνευματικη" εικονα τους.
Αφοβος και φοβιτσιαρης αναλογα με την περισταση, σοφος και ανοητος, ανοιχτοκαρδος η κακος, προβαλει ο Χοτζας στις ιστοριες του... Σε ποιον ωφειλε να δωσει λογαριασμο αυτος ο ελευθερος τρελος; Στον Αλλαχ, θα πουμε ολοι εμεις οι σκλαβοι γνωστικοι. Ομως κι' αυτον ακομη τον αμφισβητησε ο σοφος Χοτζας που δεν ειναι τιποτε αλλο, παρα η φυσικη μας σοφια απελευθερωμενη απο τα δεσμα και δογματα, με σαρκα και οστα. Κι' ας γρφουμε εμεις οι φοβισμενοι πανω στην επιτυμβια πλακα του "Επιταφιος δεηση για την ψυχη του Νασρεντιν Εφεντη που πεθανε και σχωρεθηκε και που εχει αναγκη να τον ελεησει ο Κυριος".

Σε μια παρεα παιδια, εδωσαν ενα σακι καρυδια. Κι αυτα αμεσως ετρεξαν στο Χοτζα να τους τα μοιρασει δικαια.
Θελετε να σας τα μοιρασω με τη δικαιοσυνη του Αλλαχ η των ανθρωπων; τα ρωτησε ο Χοτζας
Με του Αλλαχ φυσικα, απαντησαν τα μυαλωμενα παιδακια.
Εβαλε λοιπον ο Χοτζας τις φουχτες στο τσουβαλι κι' αρχισε να μοιραζει. Σ' αλλο δυο γεματες, σ' αλλο ενα καρυδι, σ' αλλο τιποτα.
Σταματα Χοτζα και μοιρασε μας με την ανθρωπινη δικαιοσυνη μηπως κι' ειναι καλυτερα.


Για να θυμουνται οι παλιοι και να μαθαινουν οι νεωτεροι!

Απο το ΤΡΙΤΟ ΜΑΤΙ τευχ. 19 Νοεμβριος 1992
και απο το Moela Nasroeddin, Abdulwahid van Bommel ISBN 90-74792-01-4 εκδοσεις Oase.

Προβολές: 196

Απάντηση σε αυτό

Απαντήσεις σε αυτή τη συζήτηση

Νασρεντίν Χότζας
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια


NasreddinΟ Νασρεντίν Χότζα ή γνωστότερος ελληνικά ως Ναστραντίν Χότζας (το όνομα σημαίνει «Η δόξα της Πίστης» στα Αραβικά) ήταν ένας δημοφιλής κεντρικός ήρωας μύθων, παροιμιών, ανεκδότων που κυκλοφορούσαν ευρύτατα σε όλες τις κοινωνικές τάξεις της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανόμενης και της Τουρκίας. Ο Ναστραντίν Χότζας παρουσιάζεται ως τύπος σούφι, φιλόσοφου ανατολίτη, οπλισμένος με φιλοσοφική εγκαρτέρηση στις αντιξοότητες της ζωής, πάντοτε ετοιμόλογος με ελευθερία εκφράσεων, πολλές φορές και με αισχρολογίες.

Υποστηρίζεται ότι γεννήθηκε τον 13ο αιώνα κάπου στο Μεγάλο Κορασάν[1] και ότι διατηρούσε φιλία με τον Ταμερλάνο. Κατ΄ άλλους γεννήθηκε στο Σιβρή Χισάρ στη Μικρά Ασία περί τον 15ο με 16ο αιώνα. Το επάγγελμά του ήταν καδής (ιεροδίκης) και Μουλάς(ιεροδιδάσκαλος). Πέθανε και τάφηκε στο Ακ Σεχήρ κοντά στο Ικόνιο όπου υποστηρίζεται ότι υπήρχε ο τάφος του ένα μικρό «τουρμπέ», (=μαυσωλείο).

Η εκδοχή πάντως ότι όλοι οι σχετικοί μύθοι του Ναστραντίν πλάστηκαν από τον ίδιο είναι εσφαλμένη. Γιατί απλούστατα πολλά αναφέρονται σε πολύ διαφορετικές περιόδους. Ακόμη πολλά ανέκδοτα μπορεί ν΄ αναφέρονται στ΄ όνομά του αλλά είναι βέβαιο ότι άλλοι είναι οι δημιουργοί τους που παρέμειναν αφανείς αφηγητές. Πάντως σημειώνεται ότι από τις πλείστες εκδόσεις των ιστοριών του Ναστραντίν σε ξένες γλώσσες η μετάφραση στην ελληνική ήταν το περισσότερο διαδεδομένο στην Ελλαδική χώρα από την εποχή της οθωμανικής περιόδου και που συνέχισε στην ελεύθερη Ελλάδα τουρκικό βιβλίο.

Πολλά έθνη της Μέσης Ανατολής θεωρούν τον Νασρεντίν δικό τους, όπως οι Αφγανοί[2], Άραβες[3], Πέρσες[4], Τούρκοι[5][6] και Ουζμπέκοι[7]). Το όνομά του γράφεται διαφορετικά σε κάθε γλώσσα και πριν ή μετά από αυτό αναφέρονται οι τίτλοι Χότζας, Μουλάς ή Εφέντι. Ο Νασρεντίν ήταν λαϊκός φιλόσοφος και έχει μείνει στη μνήμη και την παράδοση της Ανατολής για τις αστείες ιστορίες και τα ανέκδοτά του.

Οι ιστορίες του μπορεί να είναι παράδοξες, απλοΐκές αλλά έχουν βαθύτερα νοήματα τα οποία γίνονται κατανοητά μέσα από τη διήγηση.




Διαφορετικά ονόματα Το όνομα του Νασρεντίν γράφεται με τους εξής τρόπους: Nasreddin Nasrudin, Nasr ud-Din, Nasredin, Naseeruddin, Nasruddin, Nasr Eddin, Nastradhin, Nasreddine, Nastratin, Nusrettin, Nasrettin και Nastradin.

Πριν ή μετά από το όνομα τίθεται ένας τίτλος σοφίας. Στην Ελλάδα είναι γνωστός με το χαρακτηριστικό Χότζας, αλλά ο τίτλος σε άλλες χώρες μπορεί να είναι: «Hoxha», «Khwaje», «Hodja», «Hojja», «Hodscha», «Hodža», «Hoca», «Hogea», «Hodza», «Djoha», «Djuha», «Dschuha», «Giufà», «Chotzas», «Mullah», «Mulla», «Molla», «Maulana», «Efendi», «Ependi».

Ο Νασρεντίν πέρναγε κάθε μέρα τα σύνορα της χώρας του, για να κάνει εμπόριο με τη γειτονική χώρα, καβάλα στο γάιδαρό του που ήταν φορτωμένος με δυο κοφίνια γεμάτα άχυρα. Επειδή ο ίδιος είχε παραδεχτεί προκλητικά στους τελωνοφύλακες ότι έκανε λαθρεμπόριο, χωρίς να πει με τι, εκείνοι τον έψαχναν εξονυχιστικά κάθε φορά που έβγαινε και κάθε φορά που έμπαινε. Έψαχναν τον ίδιο, έψαχναν τα καλάθια αδειάζοντας τα άχυρα, μερικές φορές του τα έκαιγαν, αλλά τίποτα! Στο μεταξύ ήταν φανερό ότι ο Νασρεντίν γινόταν όλα και πιο πλούσιος. Λίγα χρόνια αργότερα σταμάτησε να μπαινοβγαίνει στα σύνορα, απολαμβάνοντας τα πλούτη που είχε μαζέψει. Κάποια μέρα, ύστερα από χρόνια, ο Νασρεντίν συνάντησε στο καφενείο έναν από τους τελωνοφύλακες που είχε πάρει πια σύνταξη και τον ρώτησε: «Έλα, πες μου τώρα πια Νασρεντίν, με τι έκανες λαθρεμπόριο και δεν μπορούσαμε να σε πιάσουμε;» «Με γαϊδούρια», απάντησε ο Νασρεντίν γελώντας.

Απάντηση στη συζήτηση

RSS

Ψάχνεις κάτι ;

Loading

MYCOSMOS magazine





Συμπόσιο

Μυστικές διαδρομές Έτος: 2001

Ξεκίνησε από τον/την μανος μανος στο ΤΑΙΝΙΕΣ – ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ. Τελευταία απάντηση από τον/την μανος μανος 29 Μαρ. 8 Απαντήσεις

Η Πηγή Της Ζωής

Ξεκίνησε από τον/την Ravenspirit στο ΤΑΙΝΙΕΣ – ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ. Τελευταία απάντηση από τον/την Mak Aroni 13 Μαρ. 3 Απαντήσεις

Thrive - όταν ο κόσμος ξυπνάει

Ξεκίνησε από τον/την Φαύλος Κύκλος στο ΤΑΙΝΙΕΣ – ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ. Τελευταία απάντηση από τον/την Mak Aroni 13 Μαρ. 1 Απάντηση

Σήμα

Γίνεται φόρτωση...

scroll to the top