Acropolis_museum

«Είναι ανάγκη, μια που η ζωή δε γίνεται να πάει πίσω, να πάνε οι άνθρωποι ακόμη πιό μπροστά, μήπως και την ξαναπιάσουν, όπως θα μπορούσε να πεί κανείς, από την ουρά της».

Οδυσσέας Ελύτης

Μάλιστα. Για άλλο θέμα πήγαινα κι άλλο μου βγήκε. 24.03.2013 μέσα σε ένα ταξί για Κολωνάκι. Η ελληνική σημαία είχε πολλούς ρόλους σε αυτό το ταξί. Αυτοκόλλητο στο πίσω τζάμι. Προστατευτικό ύφασμα μπροστά στο παρμπρίζ. Μπρελόκ που κουδούνιζε στον καθρέπτη. Μικρό σημαιάκι στερεωμένο στη θέση του καφέ.

Η υποχρέωσή μου προς τον Πολιτισμό μας!» αναφώνησε με υπερηφάνια. Και από εκείνη τη στιγμή δεν έκλεισε το στόμα του: «Είμαι περήφανος που είμαι Έλληνας. Την Ελληνική Σημαία δε τη βγάζω ποτέ από το μπαλκόνι μου. Και κάθε φορά που βλέπω την Ακρόπολη κλαίω. Να, αύριο θα πάρω όλη την οικογένεια και θα πάμε στο Μουσείο της Ακρόπολης. Είναι δωρεάν αύριο!

Η Πόλη και η Ψυχή της λοιπόν. Εκεί αποφάσισα να πάω κι εγώ.

Ακολουθώ το Νέο Μουσείο Ακρόπολης από τη γέννησή του, στα πρώτα του βήματα, τις πρώτες του λέξεις. Και στις 25.03.2013 και ώρα 11:30 το πρωί, ημέρα εθνικής εορτής, πήγα ξανά. Όχι τόσο για το ίδιο το Μουσείο, αλλά για να παρατηρήσω τη θάλασσα κόσμου που ξεχύθηκε με μανία εντός και εκτός του. Ένα υπέροχα ετερόκλητο πλήθος που υπομονετικά περίμενε έως και 30 λεπτά στην ουρά της εισόδου, και ρωτούσε δεξιά και αριστερά για επιβεβαίωση, «Δωρεάν δεν είναι σήμερα;».

Είχα κι εγώ 30 λεπτά ελεύθερο χρόνο. Και μέσα σε αυτή την δημιουργική κατάσταση της αναμονής, ήρθαν στο νου μου λόγια του Χρήστου Γιανναρά, που ένας φίλος ακαδημαϊκός είχε επιλέξει να μου επαναλάβει ψιθυριστά στο αυτί στις 11.07.2007, στη διάρκεια συζήτησης με θέμα «Δημόσιο Κτήριο και Μητροπολιτικό Τοπίο» στο Υπουργείο Πολιτισμού:

Μήπως είμαστε Έλληνες απο δεύτερο χέρι, παπαγαλίζοντας τον θαυμασμό των Ευρωπαίων για τους αρχαίους προγόνους μας; (…) Δεν είναι στιγμές που νιώθεις, αισθάνεσαι και βλέπεις έναν Έλληνα που σαν να ντρέπεται να χτίσει, να ζωγραφίσει, να συναλλαγεί, να φιλοσοφήσει, να λειτουργήσει πολιτικά, σύμφωνα με τις δικές του ανάγκες, τη δική του ευαισθησία;.

Είχα μπροστά μου μια παρέα ανδρών. Με πολύ σχολαστική λεπτομέρεια στο ντύσιμο. Πολύχρωμες κάλτσες στα πόδια και πολλά, πολλά λόγια. Μα όλα, όλα τα λόγια είχαν τις ίδιες λέξεις και δε μπορούσα να βγάλω νόημα. Σχεδόν ανά 10 δεύτερα ξεπήδαγαν οι λέξεις: Επικοινωνία. Πολιτισμική Επικοινωνία. Επικοινωνιακή Πολιτική. Πολιτιστική Διπλωματία. Πολίτης. Πόλη. Πολιτισμός. Πολιτισμός. Πολιτισμός. Έννοιες που ασχολούνται (άραγε) με το «πώς» ή με το «γιατί» του Πολιτισμού;

Έννοιες που χειρίζονται τον Πολιτισμό ως ξεχωριστό πολιτιστικό ίδρυμα αποκομμένο από την καθημερινή ζωή ή ως αναπόσπαστο κομμάτι της εξελισσόμενης κοινωνικής πρακτικής; Έννοιες που ζητούν συνεπίκουρο για την δράση τους cultural managers ή κοινωνικά ενεργούς πολίτες;

Πάντα ήμουν σκεπτική ως προς το ρόλο του Νέου Μουσείου Ακρόπολης. Για αυτό και οι συνολικά 28, με τη σημερινή, επισκέψεις μου. Πάντα ήμουν σκεπτική για το αν «υιοθετεί» ως σημαντικότερο ρόλο του, το να παρουσιάζει το παρελθόν ως ένα ολοκληρωμένο γραμμικό αφήγημα έτοιμο προς κατανάλωση. Πάντα ήμουν σκεπτική για το αν αρκεί η ανάδειξη των εκθεμάτων σε αυτοτελή πολιτισμικά τεκμήρια που «μιλούν μόνα τους στον θεατή».

Έκατσα 4 ώρες μέσα του. Αλλά χρειάστηκαν μόνο λίγα λεπτά, και άρχισαν μια – μια να απαντώνται όλες οι παραπάνω ερωτήσεις. Σήμερα είδα ένα Νέο Μουσείο Ακρόπολης να δρα ως λειτουργός μιας αφιλόκερδης δράσης του κόσμου. Είδα ένα Μουσείο που έδωσε ανάσα στον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα του ελληνικού πολιτισμού. Υπέρτατο μάθημα ελευθερίας και ευθύνης να κάνεις τον Άνθρωπο απόλυτη αναφορά της κάθε νομοτέλειας. Και μέσα από το υπέροχα ετερόκλητο πλήθος αναδύθηκαν (σαν μπαχάρια) όλες οι τέχνες.

Acropolis_museum_6

Η Τέχνη του Λόγου, μέσα από τη μαγική φωνή ενός νέου γονέα που έτρεχε από δω κι από κει για να προλάβει τον αεικίνητο μπόμπιρα με την πιπίλα, που άγγιζε όλα τα αγάλματα, «Αχ τι να σε κάνω διαβολάκι μου!»

Η Τέχνη του Χορού, με μια ομάδα κοριτσιών δημοτικού από άγνωστες μεταξύ τους οικογένειες, που επέλεξαν ως πάλκο το χώρο μπροστά από τις Καρυάτιδες για να στήσουν το δικό τους χορό.

Η Τέχνη της Μουσικής, από δύο νέους μουσικούς που ήρθαν με τις κιθάρες τους και συνόδεψαν το τραγούδι, το πιάνο και το μπουζούκι στο μουσικό αφιέρωμα «Ο Έρως στο Ελληνικό τραγούδι του 20ου αιώνα», στην αίθουσα του Παρθενώνα.

Η Τέχνη της Τεκτονικής και της Αρχιτεκτονικής, με μια ομάδα φοιτητών αρχιτεκτονικής από την Ιταλία, να έχουν κάτσει οκλαδόν στον εξώστη της καφετέριας, να έχουν ανοίξει τα κομμάτια της μικρής μακέτας του μουσείου που αγόρασαν, να την συναρμολογούν σε 10 λεπτά και να σχολιάζουν τα κατασκευαστικά της στοιχεία.

Η Τέχνη της Γλυπτικής, με μια μητέρα με τα δύο τις παιδιά ηλικίας μεταξύ 7 έως 12, να έχουν πιάσει μια γωνιά στην αίθουσα των αρχαϊκών έργων, να έχουν βγάλει πολύχρωμες πλαστελίνες και να δημιουργούν μια άλλη Πεπλοφόρο Κόρη.

Η Τέχνη της Ζωγραφικής, με ένα ζευγάρι γύρω στα 70 με τα μπλοκ τους και το κάρβουνο στο χέρι, να συνομιλούν με το κεφάλι νεανικού αγάλματος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Οι τεχνίτες όλων αυτών, ήταν τα σώματα των ανθρώπων. Αχ αυτός ο κύριος Πολιτισμός…έχει ανάγκη στο πλευρό του μια κοινωνία της γνώσης και όχι της πληροφόρησης, της παιδείας και όχι της εκπαίδευσης, της πολιτικής και όχι των πολιτικών συγκεντρώσεων. Έχει ανάγκη από συνομιλητές. Τον «καθημερινό άνθρωπο». Αυτή την αρχαία οντότητα, αυτό «το χαμηλόφωνο διάλογο των πολλών και διαφορετικών κοινωνιών πολιτών» που προηγείται των κειμένων, των στατιστικών ερευνών και των αναπτυξιακών πολιτιστικών προγραμμάτων.

Acropolis_museum_4

Σίγουρα δε μπορούμε να απαντήσουμε στο αν θα υπάρξει πολιτισμικό μέλλον. Σίγουρα όμως μπορούμε να δώσουμε απάντηση στον αν υπάρχει πολιτισμικό παρόν. Και το Νέο Μουσείο Ακρόπολης κατάφερε να ενεργοποιήσει ένα πολιτισμικό παρόν ικανό για να απαλλαγούμε από την χρόνια καμπούρα ενός Πολιτισμού ως «ασκητικό ιδεώδες» και να γίνουμε ένοικοι μιας κουλτούρας που ζει το πολιτισμικό παρόν ως τρόπο σκέψης και επινόησης δυνατοτήτων ζωής.

Acropolis_museum_5

Κείμενο της Μαρίας Σφυράκη που διαβάσαμε στον ιστότοπο Savoir Ville., via Rethink Athens.